(untitled) (YURISPRUDENSIYA, 2026)
Jinoyat-protsessual qonun hujjatlarida shaxsning maqomi uning jinoyat protsessi doirasidagi huquqiy holati va huquqlarini belgilaydi. Bunday huquqning mavjud emasligi jinoyat-protsessual harakatlar jarayonida shaxslarning huquq va manfaatlarini amalga oshirishni cheklaydi. Ushbu maqolada aynan tergovga qadar tekshiruvda ishtirok etuvchi shaxslarning huquqiy holati, qonun hujjatlaridagi kamchiliklar va tergovga qadar tekshiruv ishtirokchilarni aniqlashtirish holatlari yoritilgan. Chunki jinoyat protsessida jinoyatlarni tergov qilishning adolatliligi va samaradorligini taʼminlash uchun shaxslarning maqomlari oʻrtasidagi munosabatlar muhim ahamiyatga ega. Maqolada koʻrib chiqilayotgan mavzu boʻyicha nazariy, qonunchilik va amaliy jihatlar tahlil qilingan. Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksining II boʻlimi (Jinoyat protsessi ishtirokchilari) va tergovga qadar tekshiruvlarni amalga oshiruvchi organlar hamda ularning vakolatlari qoidalarini tizimli tahlil qilish asosida tergovga qadar tekshiruvning maxsus ishtirokchilarini alohida huquqiy tartibga solish ehtiyoji borligi aniqlangan. Jinoyat-protsessual huquqiy munosabatlarda ishtirok etayotganda shaxsning haqiqiy mavqeyini baholash zarur, degan xulosaga kelinmoqda. Muallif, shuningdek, jinoyat-protsessual qonunchiligida normalar yoʻqligi sababli tergovga qadar tekshiruv ishtirokchilarining huquq va erkinliklarini, ish yuritish jarayonida taraflarning himoyasini taʼminlashga eʼtibor qaratadi, sababi himoyaga bo‘lgan huquq jinoiy protsess ishtirokchilarining eng muhim huquqi hisoblanadi.