O‘SIMLIK DUNYOSIGA OID QONUNCHILIKNI BUZGANLIK UCHUN JINOIY JAVOBGARLIK: MILLIY VA XORIJIY TAJRIBA

Mualliflar

Kalit so‘zlar:

o‘simlik dunyosi, ekologik jinoyat, o‘rmon, jinoiy javobgarlik, flora, ekotsid, o‘simlik dunyosiga zarar yetkazish

Annotatsiya

Maqolada o‘simlik dunyosi muhofazasi va unga nisbatan yetkazilgan zarar natijasida qo‘llaniladigan jinoiy javobgarlik masalalari yoritilgan.  Tabiiy resurslardan biri  bo‘lgan o‘simlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanishning ekologik-huquqiy maqomi, yuridik javobgarlik, jinoiy javobgarlik, ekologik jinoyat, o‘simlik dunyosiga oid qonunchilikni buzganlik uchun jinoiy javobgarlik­ni ifodalovchi normativ-huquqiy hujjatlar tahlili, ularning tartibga solish qamrovi, olimlar tomonidan bildirilgan ilmiy-nazariy fikrlar, tahliliy ma’lumotlar keltirilgan. Bundan tashqari, jinoyat obyekti sifatida o‘simlik dunyosi va o‘rmonlarning o‘zaro huquqiy holati yuzasidan fikrlar bildirilgan. Shu bilan birga, mavjud qonunchilik normalarini takomillashtirish, sohani rivojlantirish, yangi mexanizmlar, il­miy-nazariy institutlar to‘g‘risida fikrlar bildirilgan. Xorijiy mamlakatlarning o‘simlik dunyosi muhofazasi, qonunchilikni buzganlik uchun jinoiy javobgarlikning aks etishi va qo‘llanilishi, o‘ziga xos xususiyatlari ham bayon etilgan. Xulosa qismida xorijiy davlatlarning ijobiy tajribasini O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligini takomillashtirishga xizmat qilishda qo‘llash masalalariga e’tibor qaratilgan. 

Iqtiboslar

1. Qobilov Sh.R. Ekologiya qonunchiligini buzganlik uchun yuridik javobgarlikni takomillashtirish muammolari [Problems of improving legal liability for violations of environmental legislation]. Abstract of PhD thesis. Tashkent, TSIL, 2002, p. 9.

2. Nurmatov M.M. Ekologik-huquqiy javobgarlik [Environmental liability]. Ed. Sh.Kh. Fayziev. Tashkent, TSIL, 2010, p. 60.

3. Rustamboyev M.KH. Kurs ugolovnogo prava Respubliki Uzbekistan [Course of criminal law of the Republic of Uzbekistan]. Special part. Crimes in the sphere of economy. Crimes in the field of ecology. Crimes against the order of functioning of authorities, administration and public associations. Tashkent, TSIL, 2008, vol. 4, p. 272.

4. Xolmo‘minov J.T. Tabiiy resurslardan foydalanish va muhofaza qilishning ekologik-huquqiy muammolari [Environmental and legal issues of use and protection of natural resources]. Ed.

R.J. Roziev. Tashkent, Institute of Philosophy and Law, 2009, p. 210.

5. Uchebno-prakticheskiy kommentariy k Ugolovnomu kodeksu Rossiyskoy Federatsii [Educational and practical commentary on the Criminal Code of the Russian Federation]. Ed.

A.E. Zhalinsky. 2nd ed. Moscow, Eksmo, 2006, p. 770.

6. Ugolovnyy kodeks Avstrii [Austrian Criminal Code]. Transl. A.V. Serebrennikova. Moscow, MAKS Press, 2001.

7. Ugolovnyy kodeks Respubliki Belarus’ [Criminal Code of the Republic of Belarus]. St. Petersburg, Legal Center Press, 2001.

8. Ugolovnyy kodeks Bolgarii [Criminal Code of Bulgaria]. SIBI, 2006.

9. STGB. 42 ed., Munich, Beck, 2007.

10. Ugolovnyy kodeks Gollandii [Dutch criminal code]. Transl. I.V. Mironova, 2nd ed. St. Petersburg, Legal Center Press, 2001.

11. Ugolovnyy kodeks Ispanii [Spanish Criminal Code]. Ed. N.F. Kuznetsova, F.M. Reshetnikov. Moscow, Zertsalo, 1998.

12. Ugolovnyy kodeks Kitayskoy Narodnoy Respubliki [Criminal Code of the People’s Republic of China]. Ed. A.I. Korobeeva, transl. D.V. Vichikov. St. Petersburg, Legal Center Press, 2001.

13. Ugolovnyy zakon [Criminal law]. Riga, Biznesa informacijas birojs Publ., 2000.

14. Kama code with an introduction. 20 ed. Warsaw, C.H. Beck, 2005.

15. Ugolovnyy kodeks Tunisa [Tunisian criminal code]. Transl. V.A. Burkovskaya. Moscow, Institute of Legal and Comparative Studies, 2005.

16. Ugolovnyy kodeks Tailanda [Thai Penal Code]. Transl. A. Chetsumona. St. Petersburg, Legal Center Press, 2005.

17. Ugolovnyy kodeks Ukrainy [Criminal Code of Ukraine]. St. Petersburg, Legal Center Press, 2001.

18. Ugolovnyy kodeks Shveytsarii [Swiss Criminal Code]. Transl. A.V. Serebrenikova. Moscow, Zertsalo Publ., 2000.

19. Ugolovnyy kodeks Yaponii [Japanese Criminal Code]. Transl. V.N. Eremin. St. Petersburg, Legal Center Press, 2002.

20. Ugolovnoye pravo [Criminal law]. Bibliography (1985-2006). Ed. A.E. Zhalinsky. Moscow, Gorodets Publ., 2007, pp. 560-564.

21. Dubovik O.L. Ugolovno-pravovaya okhrana okruzhayushchey sredy v FRG. Ekologicheskoye pravo i rynok [Criminal legal protection of the environment in Germany. Environmental law and the market]. Ed. M.M. Brinchuk, O.L. Dubovik. Moscow, INION – IGL RAN, 1994, pp. 229-236.

22. Reforma zakonodatel’stva ob otvetstvennosti za ekologicheskiye prestupleniya v Rossii i za rubezhom [Reform of legislation on liability for environmental crimes in Russia and abroad]. Ecological law of Russia. Proceedings of scientific-practical conferences. In 3 vols. Anniversary issue 1995-2004. Ed. A.K. Golichenkov. Moscow, TISSO, 2004, vol. 2, pp. 195-198.

23. Karkhu O.S. Analiz ugolovnogo zakonodatel’stva v sfere ekologicheskoy informatsii v zarubezhnykh stranakh [Analysis of criminal legislation in the field of environmental information in foreign countries]. Ecological law of Russia. Proceedings of scientific-practical conferences. In 3 vols. Anniversary issue 1995-2004. Ed. A.K. Golichenkov. Moscow, TISSO, 2004, vol. 2, pp. 310-315.

24. Kuznetsova O.N. Ugolovnaya otvetstvennost’ za zagryazneniye atmosfery po zakonodatel’stvu zarubezhnykh gosudarstv [Criminal liability for air pollution under the laws of foreign countries]. Ecological law of Russia. Proceedings of scientific-practical conferences. In 3 vols. Anniversary issue 1995-2004. Ed. A.K. Golichenkov. Moscow, TISSO, 2004, vol. 2, pp. 329-331.

25. Radchik O.L. Ugolovnaya otvetstvennost’ za prestupleniya v oblasti obrashcheniya s opasnymi veshchestvami i otkhodami po zakonodatel’stvu zarubezhnykh gosudarstv [Criminal liability for crimes in the field of handling hazardous substances and wastes under the laws of foreign countries]. Ecological law of Russia. Proceedings of scientific-practical conferences. In 3 vols. Anniversary issue 1995-2004. Ed. A.K. Golichenkov. Moscow, TISSO, 2004, vol. 2, pp. 349-351.

26. Radetskiy V. Razvitiye ugolovno-ekologicheskogo prava v Pol’she s uchetom trebovaniy Yevropeyskoy konventsii ob okhrane okruzhayushchey sredy ugolovnym pravom [The development of criminal environmental law in Poland, taking into account the requirements of the European Convention on Environmental Protection by criminal law]. State and law, 2002, no. 10, pp. 48-56.

27. Shunemann B. Ugolovnoye zakonodatel’stvo v postmodernistskom obshchestve, printsipy, kasayushchiyesya ekologicheskogo prava (na primere FRG i SSHA) [Criminal legislation in a postmodern society, principles relating to environmental law (on example of the Germany and USA). Environmental law, 2003, no. 2, pp. 48-54.

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-02-18

Qanday Iqtibos Keltirish

O‘SIMLIK DUNYOSIGA OID QONUNCHILIKNI BUZGANLIK UCHUN JINOIY JAVOBGARLIK: MILLIY VA XORIJIY TAJRIBA. (2026). YURISPRUDENSIYA, 2(3), 116-123. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/424