“HAMLET” TRAGEDIYASI VA VILYAM SHEKSPIRNING HUQUQIY QARASHLARI
Kalit so‘zlar:
Vilyam Shekspir, “Hamlet” tragediyasi, huquq, qonun, axloq, jamiyat, shaxs, jinoyat, tarix, badiiy adabiyot, dramaturg, Sharq falsafasiAnnotatsiya
Taʼlim jarayonida kishilik jamiyatidagi iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy, huquqiy muammolarni yagona bir manba orqali oʻrganish, tahlil qilish va xulosalar chiqarish imkoni mavjud. Bu manba hayot haqiqatidan bahs etuvchi badiiy asarlardir. Badiiy ijod namunalari tafakkur va tasavvurga qanot bag‘ishlab, jamiyatdagi ko‘plab muammolarni oʻnglab, ularni hayotga tatbiq etishga xizmat qiladi. Shu maʼnoda huquqiy taʼlimda badiiy asarlarni huquqiy muammoning obyekti sifatida oʻrganish va oʻrgatish muhimdir. Shunday asarlardan biri ingliz dramaturgi Vilyam Shekspirning “Hamlet” tragediyasidir. Hamlet obrazi, taqdiri, kechinmalari, harakatlari nafaqat adabiyotshunoslar, balki huquqshunoslar o‘rtasida ham qizgʻin bahs-munozaralar, keskin mulohazalar uchun maydon ochib bergan. Jahon huquqshunosligida Yevropa huquq tizimi Shekspir asarlarida, xususan, “Hamlet” tragediyasidagi huquqiy muammolar asosida ko‘rib chiqiladi. Maqolada Shekspirning huquqiy qarashlari Hamlet tahlili asosida bayon etilgan. Xususan, amaldagi qonunlari insoniyat uchun yaratilgan va asl me’yorlarga to‘g‘ri kelmaydigan jamiyat, xudbinlik, ikkiyuzlamachilik va qoʻrqoqlik hukm surayotgan davlat, jinoiy hokimiyat, yaʼni shaxs, davlat va jamiyat tanazzulga uchrashining asosiy sabablari tahlil qilinadi. Shekspirning oʻz davri huquq tizimiga munosabati shahzoda Hamletning oʻz haq-huquqlarini himoya qilish harakatlariga baho berish orqali oʻrganildi.
Iqtiboslar
Jo'raqulov U. Nazariy poetika masalalari. Janr. Muallif. Xronotop [Problems of theoretical poetics. Genre. Author. Chronotop]. Tashkent, Gafur Gulom Publ., 2015.
Iyering R. Borba za pravo [Fight for the right]. Moscow, 1908.
Koler Y. Shekspir s tochki zreniya prava [Shakespeare in terms of law]. St. Petersburg, 1895.
Oks M.A. Pravoviye idei v khudozhestvenno-politicheskikh proizvedeniyah, v chastnosti u Shekspira [Legal ideas in artistic and political works, in particular in Shakespeare]. Odessa, 1886.
Poletayev N.A. Shekspir i Iyering, ili chto takoye bor’ba za pravo [Shakespeare and Iering, or what is the struggle for the right]. St. Petersburg, 1900.
Saidov A. Shekspir va yurisprudensiya [Shakespeare and jurisprudence]. Tashkent, Uzbekistan Publ., 2011.
Haqqul I. Shekspir mash’ali. Ijod iqlimi [Shakespeare’s torch. Climate of creativity]. Tashkent, Fan Publ., 2009.
Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. Olam va odam. Din va ilm [The universe and man. Religion and science]. Tashkent, Hilol nashr Publ., 2021.
Shekspir V. Hamlet. Translated from English by J. Kemal. Selected Works. Tashkent, Fan Publ., 2011, vol. 3.
Shtreyfinkel A.E. Yuristi o Sheyloke [Lawyers on Shylock]. Voshod, 1887, no. 11, pp. 104–124.
Bozorova N.P. Badiiy asar qahramoni taqdirida hujjatlar oʻrni [The role of documents in the destiny of a hero of art]. Obrazovaniye i innovatsionniye issledovaniya Mejdunarodniy nauchno-metodicheskiy jurnal – Education and innovative research. International scientific and methodological journal, Tashkent, 2020, no. 2, pp. 71–75.
Pochemu mat’ Gamleta vyshla zamuzh za ubiytsu muzha? [Why did Hamlet’s mother marry her husband’s murderer?]. Mail.ru Project Answers. Available at: https://otvet.mail.ru/question/174136087/.
Chto Bibliya govorit o brake [What the Bible Says About Marriage]. Project Bible Center. Available at: https://www.bible-center.ru/ru/topic/marriage/.
