SHAXSIY HAYOT DAXLSIZLIGI HUQUQINI TA’MINLASHDA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR TAHLILI

Mualliflar

Kalit so‘zlar:

shaxsiy hayot, shaxsiy hayot daxlsizligi, shaxsiy ma’lumotlar, shaxsiy hayotiga aralashishdan himoyalanish, shaxsiy maʼlumotlarning daxlsizligi, sha’ni va qadr-qimmatiga daxldor ma’lumotlarni ularning roziligisiz oshkor etmaslik

Annotatsiya

Ushbu maqolada raqamli texnologiyalarning shaxsiy hayot daxlsizligi huquqiga nisbatan ta’siri nazariy tahlil qilingan. Raqamli texnologiyalarning rivojlanishi, jamiyat hayotida raqamli texnologiyalarning keng joriy qilinishi fuqarolarning shaxsiy hayoti daxlsizligini ta’minlash borasida ilmiy tadqiqotlar olib borishni taqozo etmoqda. Shu bois shaxsiy hayot daxlsizligi huquqining tushunchasini konseptual, ilmiy-metodologik jihatdan oʻrganish, tahlil etish lozim. Har bir shaxsning oʻz sifatlariga ma’naviy-axloqiy baho berishga boʻlgan huquqini uning shaxsiy huquqi sifatida baholasak, subyektiv xususiyatga ega hisoblanadi. Shu bois uning qadr-qimmati va obroʻ-e’tibori jamiyatdagi ijtimoiy fikr bilan mos kelishi yoki mos kelmasligi ham mumkin. Muallif, “shaxsiy hayot daxlsizligini buzuvchi holatlar”, “shaxsiy hayotiga aralashishdan himoyalanish” “shaxsga doir ma’lumotlarning xalqaro standartlari” “sha’ni va qadr-qimmatiga daxldor ma’lumotlarni ularning roziligisiz oshkor etmaslik” kabilarga toʻxtalib oʻtilgan. Maqolada xorijiy mamlakatlarning ilg‘or tajribasi hamda huquqshunos olimlarning shaxsiy hayot daxlsizligiga oid yondashuvlarini tahlil qilgan holda raqamlashtirish sharoitida shaxsiy hayot daxlsizligi huquqini va uni konstitutsiyaviy-huquqiy tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlarini kompleks tahlil qilish, shaxsiy daxlsizlikka oid Oʻzbekiston qonunchiligini takomillashtirish boʻyicha takliflar taqdim etildi.

Iqtiboslar

1. Sariosiyoda 4-sinf o‘quvchisi zo‘rlangan. Holat bo‘yicha prokuror va IIB mas’ulining javobi bir-biriga to‘g‘ri kelmayapti [A 4th grade student was raped in Sariosia. The response of the prosecutor and the head of the Ministry of Internal Affairs do not correspond to each other]. Available at: https://kun.uz/uz/news/2022/09/08/sariosiyoda-4-sinf-oquvchisi-zorlangan-holat-boyicha-prokuror-va-iib-masulining-javobi-bir-biriga-togri-kelmayapti

2. O‘zbekistonda ham koronavirus qayd etildi [The coronavirus was also recorded in Uzbekistan]. Available at: https://xabardor.uz/uz/x/576521

3. Uzbekistan News Agency website. Available at: https://uza.uz/uz/posts/shaxsiy-hayot-daxlsizligi-konstituciyaviy-kafolatlanmoqda_393451

4. What is happening around MP Feruza Babasheva? Available at: https://www.gazeta.uz/uz/2021/11/18/feruza-babasheva/

5. Violation of privacy is prohibited by law. Available at: https://iiv.uz/oz/news/shaxsiy-hayot-daxlsizligini-buzish-qonun-bilan-taqiqlangan

6. Murphy M.C., Wilds M.R. X-rated X-ray invades privacy rights. Criminal Justice Policy Review, 2001, no. 4, pp. 333–343.

7. The Central Bank urges to beware of fraudulent situations. Available at: https://cbu.uz/oz/press_center/news/425173/

8. Rule J.B. Privacy in peril: How we are sacrificing a fundamental right in exchange for security and convenience. Oxford University Press, 2007. Available at: https://books.google.co.uz/books?hl=ru&lr=&id=WKxMuD-O02wC&oi=fnd&pg=PR7&ots=MdS4FZ41lY&sig=Q6bQ68Ia_uM1nRiBeTRugNe8MgM&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false

9. Stepanovic I. et al. Modern technology and challenges to protection of the right to privacy. Annals of the Faculty of Law in Belgrade, 2014, no. 3, pp. 167–178. Available at: https://scindeks-clanci.ceon.rs/data/pdf/0003-2565/2014/0003-25651403167S.pdf

10. Prosser W.L. Privacy. California Law Review, 1960, no. 48, pp. 383–423. DOI: 10.2307/3478805

11. Fakhriddin M. Stages of development of the constitutional guarantees of the right to privacy in Uzbekistan. World Bulletin of Management and Law, 2023, no. 19, pp. 67–72.

12. Solove D.J. A taxonomy of privacy. University of Pennsylvania Law Review, 2006, no. 154 (3),

pp. 477–564.

13. De Terwangne C. Council of Europe convention 108+: A modernised international treaty for the protection of personal data. Computer Law & Security Review, 2021, p. 105497.

14. Regulation P. Regulation (EU) 2016/679 of the European Parliament and of the Council. Regulation (eu). 2016, p. 2016.

15. Sajfert J., Quintel T. Data Protection Directive (EU) 2016/680 for police and criminal justice authorities.

16. Buttarelli G. The EU GDPR as a clarion call for a new global digital gold standard. International Data Privacy Law, 2016, no. 2, pp. 77–78.

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-02-18

Qanday Iqtibos Keltirish

SHAXSIY HAYOT DAXLSIZLIGI HUQUQINI TA’MINLASHDA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR TAHLILI. (2026). YURISPRUDENSIYA, 3(4), 34-43. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/564