OʻZBEKISTON RESPUBLIKASIDA ENERGIYA QONUNCHILIGINING HOZIRGI HOLATI VA UNI TAKOMILLASHTIRISHNING HUQUQIY MASALALARI
Kalit so‘zlar:
davlat energetika siyosati, energiya xavfsizligi, muqobil energiya manbasi, energetika qonunchiligi, energetika huquqi, energiya qonuni, energiya kodi, energiya xartiyasiAnnotatsiya
Ushbu maqolada Oʻzbekiston Respublikasi energetika qonunchiligining joriy holati va uni takomillashtirishning huquqiy masalalari tahlil qilingan. Hozirgi bosqichdagi davlat energetika siyosatining asosiy yoʻnalishlari va energetika qonunchiligini yanada takomillashtirish masalalari ilmiy-huquqiy xulosalar bilan asoslab berilgan. Muallif “energiya”, “muqobil energiya manbalari”, “quyosh energiyasi”, “shamol energiyasi”, “biologik yoqilgʻi” kabi tushunchalarning taʼrifiga alohida eʼtibor qaratadi. Aniqlanishicha, energiyaga qonuniy egalikning huquq sohalari obyekti sifatida oʻtish davriyligi bu munosabatlarning oʻziga xos xususiyatidir. Shuning uchun ham huquqiy munosabatlar ekologiya va energetikaga oid huquqiy normalar majmui bilan tartibga solinadi. Maqoladagi xulosalar nafaqat Oʻzbekiston Respublikasi meʼyoriy-huquqiy bazasi, balki xorijiy tajribadagi doktrinaviy pozitsiyalarning ham tahliliga asoslangan. Muallif Oʻzbekiston Respublikasi energetikaga oid huquqiy munosabatlarni tartibga solishni shakllantirishning oʻziga xos xususiyatlarini inobatga olgan holda, koʻrib chiqilgan misollar va atamalar asosida huquqni qoʻllash amaliyotidagi mavjud taʼriflarning oʻziga xos emasligini taʼkidlaydi. Shunday ekan, ushbu hodisani bir xil tushunish uchun “energiya resurslari” atamasining taʼrifini huquqiy normada birlashtirish zarurligiga eʼtibor qaratadi. Maqolada Oʻzbekiston Respublikasi energetika qonunchiligining umumiy xususiyatlari tahlil qilinib, energetika qonunchiligini takomillashtirish boʻyicha huquqni muhofaza qilish va ilmiy faoliyatda qoʻllanishi mumkin boʻlgan xulosa va tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Iqtiboslar
1. Thermal power plants: about 85 thousand difficulties consisting of 85 percent. 2021, March 17. Available at: https://www.uzbekistonmet.uz/ru/lists/view/844
2. Website of the Joint Stock Company “Thermal Power Plants”. Available at: https://tpp.uz/ru/page/issiqlik-elektr-stanciyalari-akciyadorlik-zamiyati
3. The Concept of providing the Republic of Uzbekistan with electrical energy for 2020-2030. Available at: https: //minenergy.uz/ru/lists/view/77
4. Khodzhayev Sh. Energetika Uzbekistana: perekhod na rynochnyye otnosheniya i narashchivaniye generatsii [Energy of Uzbekistan: transition to market relations and increasing generation]. O‘zbekiston iqtisodiy axborotnomasi – Economic Bulletin of Uzbekistan, 2021, no. 3,
pp. 78–81.
5. Kholmuminov J.T., Narzullaev O.Kh. Legal regulation of alternative energy sources. Treatise. Tashkent, TSUL, 2016, p. 86.
6. Aristotle. Moscow, Thought Publ., 1984, vol. 4, p. 31.
7. Energy sources. Scientific and technical encyclopedic dictionary.
8. Yanvarskaya energeticheskaya avariya podtolknula Uzbekistan sdelat’ stavku na al’ternativnyye istochniki energii [The January energy accident prompted Uzbekistan to rely on alternative energy sources]. Available at: https://central.asia-news.com/ru/articles /cnmi ca/features/2023/03/23/feature-01
9. Great Russian Encyclopedia. Electronic version. Moscow, 2016.
10. Alkhasov A. Renewable energy. 2010, 257 p.
11. De Renzo D., Zubarev V.V. Wind power. Moscow, Energoatomizdat, 1982.
12. Sevastopolsky A.E. Geothermal energy: resources, development, use. Transl. from English. Moscow, Mir Publ., 1975.
13. Umarov G.Ya., Ershov A.A. Solar energy. Moscow, Nauka Publ., 1974, 64 p.
14. Lakhno P.G., Yakovlev V.F. Energy law as a complex branch of Russian law. Ed. F.Yu. Zeckera, P.G. Lakhno. Energy law of Russia and Germany: comparative legal research. Moscow, 2011, p. 60.
15. Razhabov N.Sh. Energy law. Tashkent, TSUL Publ., 2023, 224 p.
16. Norwegian legislation on oil and gas. Law of November 29, 1996, No. 72. Moscow, Epicenter, 1999.
17. Kholmominov J.T. Energy law. Tashkent, Baktria press Publ., 2022, p. 325.
18. Constitution of the Republic of Uzbekistan. Tashkent, Adolat Publ., 2023.
19. European Energy Charter. Energy Charter Treaty and related documents. Charter of December 17, 1991. The Hague, December 17, 1991. Brussels, Energy Charter Secretariat, 2004.
20. United Nations Convention on the Law of the Sea of 1982, December 10. Information and legal system Consultant Plus.
21. Fateev E.M. Issues of wind energy. Digest of articles. Moscow, USSR Academy of Sciences Publ., 1959.
22. Berman E., Mavritsky B.F. Geothermal energy. Moscow, Mir Publ., 1978, 416 p.
23. Alekseev V.V., Chekarev K.V. Solar energy. Moscow, Nauka Publ., 1991, 64 p.
24. Stubberut J.A., Ackheim J.O., Kokin V.N. Fuel and energy complex of Norway: state and legal regulation. Energy Law, 2005, no. 1, pp. 20–30.
