MAMLAKATIMIZDA AHOLINING EKOLOGIK SAVODXONLIGINI RIVOJLANTIRISHDA EKOLOGIK-HUQUQIY TARGʻIBOTNING OʻRNI VA AHAMIYATI
Kalit so‘zlar:
adliya organlari, ekologiya, huquqiy targʻibot, aholi, ekologik savodxonlikni takomillashtirish, madaniyat, jamoat va boshqa nodavlat notijorat birlashmalariAnnotatsiya
Maqolada Oʻzbekiston Respublikasida ekologik muvozanatni yaxshilashga oid chora-tadbirlarni amalga oshirish, aholining ekologik madaniyatini yuksaltirishda ekologik huquqiy targʻibotning oʻrni va ahamiyati oʻrganilgan. Shuningdek, aholining ekologik savodxonligini oshirishda ekologik huquqiy targʻibotni takomillashtirishga qaratilgan ilmiy-huquqiy tushunchalar asosida Oʻzbekiston Respublikasining meʼyoriy-huquqiy bazasi hamda balki xorijiy davlatlarning doktrinal pozitsiyalari tahlil qilgan. Tahlil yakunida esa iqlim oʻzgarishi sharoitida aholining koʻchat ekish va hududlarni koʻkalamzorlashtirishga qiziqishini oshirish taklif qilingan. Ekologik huquqiy targʻibot fuqarolarning huquqiy ongi va madaniyatini yuksaltirish, atrof-muhitni muhofaza qilish, mamlakatimizda ekologik vaziyatning yomonlashuviga olib kelishi mumkin boʻlgan har qanday huquqbuzarliklarga qarshi kurashishga qaratilgan. Maqolada ekologik madaniyatni shakllantirish muammolarini hal etishga tadbirkorlar, jamoat va boshqa nodavlat notijorat birlashmalarini ham jalb etish, shuningdek, ekologik muammolarni hal etishda tarixiy tajribadan foydalanish muhimligi asoslab berilgan. Aholi oʻrtasida atrof-muhitni muhofaza qilish, davlat rivoji va aholining sogʻlom turmush tarzi uchun qonunlarga hurmat tuygʻularini shakllantirishga adliya organlari ham targʻibot tadbirlari orqali katta hissa qoʻshayotgani eʼtirof etilgan. Muallif ekologik huquqiy targʻibotning umumiy xususiyatlarini tahlil qilib, ekologik savodxonlikni oshirishda huquqni muhofaza qilish organlari faoliyati va ilmiy ishlarda qoʻllanishi mumkin boʻlgan tavsiyalar ishlab chiqqan.
Iqtiboslar
1. Boreyko V.E. Kul'tura i massovyye kommunikatsii [Culture and mass communication]. Moscow, Nauka Publ., 1996, p. 302.
2. Aleksandrov V.Yu. Ekologicheskiye problemy avtomobil'nogo transporta [Environmental problems of automobile transport]. Novosibirsk, 1995, p. 113.
3. Kryazh I.V. Psikhosemanticheskoye issledovaniye obydennykh ekologicheskikh predstavleniy [Psychosemantic study of everyday ecological ideas]. Questions of Psychology, 1998, no. 1.
4. Xolmominov J.T. Ekologik tahdidlarning oldini olish va ularni bartaraf etish huquqiy muammolarining ilmiy-nazariy tahlili [Scientific–theoretical analysis of legal problems of prevention and elimination of ecological threats]. Tashkent, TSUL, 2016, p. 91.
5. Gubanov N.I., Gubanov N.N. Rol' mentaliteta v preodolenii antropogennykh krizisov [The role of mentality in overcoming anthropogenic crises]. Historical psychology and sociology of history, 2013, vol. 1, pp. 166–180. Available at: https://cyberleninka.ru/article/n/rol-mentaliteta-v-preodolenii-antropogennyh-krizisov
6. Daminov A.A. Ekologik sugʻurta obʼekti va predmeti masalasi [The issue of the object and subject of ecological insurance]. Philosophy and Law, 2011, no. 2, pp. 9–11.
7. Nishonova N. Oʻquvchilarda ekologik madaniyatni tarbiyalashning oʻziga xos jihatlari [Specific aspects of education of ecological culture in students]. Tashkent, Public Education, 2001, no. 4, pp. 89–93.
8. Abdurahimov A. Ekologik bilimlar amaliyotda [Ecological knowledge in practice]. Tashkent, Public Education, 1998, no. 6, pp. 99–101.
9. Yoʻldoshev H.S., Avazov Sh.M. Ekologiya va tabiatni muhofaza qilish asoslari [Basics of ecology and nature protection]. Tashkent, Mehnat Publ., 2003, p. 95.
10. Jurayev Y.A. Pravo i upravleniye v oblasti ispol'zovaniya i okhrany prirodnoy sredy Respubliki Uzbekistan [Law and management in the field of use and protection of the natural environment of the Republic of Uzbekistan]. Moscow, IGP, 1996, pp. 32–33.
11. Ergashev A.E. et al. Ekologiya va tabiatni muhofaza qilish [Ecology and nature protection]. Tashkent, Fan Publ., 2009, p. 24.
12. The world’s cleanest ecological cities have been ranked. Available at: https://www.xabar.uz/uz/xorij/dunyoning-eng-toza-ekologik-shaharlari-reytingi-tuzildi.
13. Xamrokulova Sh.E., Allayarova S.N. Ekologik tarbiyani rivojlantirishda tadqiqotchilik koʻnikmasining ahamiyati [The importance of research skills in the development of ecological education]. Academic research in educational sciences, 2021, vol. 2 (11), pp. 1089–1094.
14. Xolmoʻminov J.T. Ekologlarning shikastlanishlarini oldini olish va ularni ilmiy bartaraf etish huquqiy muammolarining-nazariy taxlili [Theoretical analysis of the legal problems of prevention of damage to ecologists and their scientific elimination]. Tashkent, TSUL, 2016, p. 95.
15. Xudoyqulov X.J. Oʻqituvchi va tarbiyachilarni ekologik tarbiyaga oid targʻibotga tayyorlash. [Preparing teachers and educators for environmental education]. Tashkent, Public education, 2000, no. 4, pp. 20–21.
