AYRIM CHET DAVLATLARDA TA’QIB QILISH UCHUN JAVOBGARLIK

Mualliflar

Kalit so‘zlar:

ta’qib qilish, ta’qib qiluvchi shaxs, jabrlanuvchi, tahdid, zo‘ravonlik, chet davlatlar qonunchiligi, jinoyat, jinoiy javobgarlik

Annotatsiya

Maqolada bugungi kunda dolzarb hisoblanadigan zo‘ravonlik harakati kabi bo‘lgan “stalking” (ta’qib qilish) tushunchasi, uning turlari va xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. Jinoyat huquqi sohasida taniqli olimlar va mutaxassislarning ishlari o‘rganildi. Bundan tashqari, maqolada xorijiy mamlakatlar, xususan, AQSh, Avstraliya, Kanada, Angliya, Germaniya, Avstriya va Yaponiya qonunlari ko‘rib chiqiladi. Ushbu davlatlarda qonunchilik darajasida “stalking” (ta’qib qilish) uchun jinoiy javobgarlik belgilangan. Ushbu mavzu muhim va dolzarbligini ko‘rsatish maqsadida jamiyatning qaysi ijtimoiy guruhi ta’qibga ko‘proq moyil ekanligi haqidagi statistik ma’lumotlar, shuningdek, amaliyotdan haqiqiy misollar keltirilgan. Stalking (ta’qib qilish) insonning jismoniy va ruhiy salomatligiga, shuningdek uning hayotiga tajovuz qiladi. Ushbu harakatning ijtimoiy xavfini hisobga olgan holda, jinoiy javobgarlikka tortish uchun O‘zbekiston Respublikasining jinoyat qonunchiligiga jinoiy javobgarlikka tortish zaruriyati ko‘rib chiqiladi. Ushbu normaning O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksida aniq joylashuvi taklif qilingan, shuningdek ushbu jinoyatning obyektlari sanab o‘tilgan.

Iqtiboslar

1. Yuridicheskaya psixologiya Entsiklopedicheskiy slovar’ yuridicheskoy psixologii, YurPsi [Legal Psychology Encyclopedic Dictionary of Legal Psychology, LegPsy] 2003-2022. Available at: http://yurpsy.com/files/ucheb/enc/s7.htm#:~:text=1)%20%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%B3%20(%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%BB.,%D0%B4/ (accessed 30.03.2022).

2. Barysheva K.A. Presledovaniye kak noviy vid ugolovno-nakazuyemogo deyaniya. Probely v rossiyskom zakonodatel’stve [Persecution as a new type of criminally punishable act. Gaps in Russian Legislation]. 2018. pp. 178-182.

3. Mullen, P. E., Pathe, M., Purcell, R., & Stuart, G. Study of Stalkers. American Journal of Psychiatry, 1999, no. 156 (8), pp. 1244-1249.

4. Sergeyev D. Menya presleduyet navyazchiviy polonnik. Chto delat’ s takim stelkingom. Bezopasnost’ [I am being pursued by an obsessive admirer. What to do with such stalking / Security]. Available at: https://journal.tinkoff.ru/ask/stalking (accessed 01.04.2022).

5. January is National Stalking Awareness month Sexual Harassment & Rape Prevention Program (SHARPP)/University of New Hampshire. Available at: https://www.unh.edu/sharpp/january-national-stalking-awareness-month (accessed: 05.04.2022).

6. Stalking: findings from the crime survey for England and Wales / Office for National Statistics. Available at: https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/crimeandjustice/datasets/stalkingfindingsfromthecrimesurveyforenglandandwales/ (accessed: 05.04.2022).

7. Made for minds/Kul’tura i stil’ jizni – Real’naya istoriya stalkinga: gde jertvy ishut pomoshi v Germanii [Made for minds/Culture and Lifestyle – The Real Story of Stalking: Where victims seek help in Germany]. Available at: https://www.dw.com/ru/realnaja-istorija-stolkinga-v-germanii-gde-zhertvy-ischut-pomoschi/a-59648399 (accessed: 30.03.2022).

8. Presledovaniye (stalking) v Yaponii: boleye 20 000 sluchayev obrasheniya za konsul’tatsiyey v god b vstupleniye v silu peresmotrennogo Zakona o presledovaniyax. Sovermenniy vzglyad na Yaponiyu [Stalking in Japan: more than 20 000 cases of seeking advice per year and the entry into force of the revised Law on Harassment/A modern view of Japan]. Available at: https://www.nippon.com/ru/japan-data/h01040 (accessed 30.03.2022)

9. Abzalova H.M., Ryzhkova K.D. Prestupleniya protiv jizni i zdorov’ya (dlya shykorogo kruga chitateley) [Crimes against life and health (for a wide range of readers)]. Tashkent, 2020. 136 p.

10. Stalking: skrytoye nasiliye, o kotorom ne stoit molchat’/Proyekt kesher [Stalking: hidden violence, which should not be kept silent. The Kesher Project] Available at: https://www.projectkesher.org.ua/ru/news/stalkynh-skr-toe-nasylye-o-kotorom-ne-stoyt-molchat (accessed: 03.04.2022).

11. John M. Watson First Anti-stalking Law in Country 1998. Available at: http://www.smartvoter.org/1998jun/ca/or/vote/watson_j/paper1.html (accessed 01.04.2022).

12. Australian Stalking Laws. Australian Privacy foundation. Available at: https://privacy.org.au/resources/privacy-law/australia/ (accessed 07.04.2022).

13. Criminal Harassment (Offence). The Criminal Law Notebook. Available at: http://criminalnotebook.ca/index.php/Criminal_Harassment_(Offence) (accessed 05.04.2022).

14. What is stalking and harassment / Police.UK. Available at: https://www.police.uk/advice/advice-and-information/sh/stalkingharassment/what-is-stalking-harassment/ (accessed: 06.04.2022)

15. Golovnenkov P.V. Ugolovnoye ulojeniye Federativnoy Respubliki Germaniya – Strafgesetzbuch (StGB) (Nauchno-prakticheskiy kommentariy I perevod teksta zakona). Nauchniye trudy v oblasti nemeckogo i rossiyskogo ugolovnogo prava [Criminal Code of the Federal Republic of Germany – Strafgesetzbuch (StGB) (Scientific and practical commentary and translation of the text of the law) Scientific works in the field of German and Russian criminal law] – Universitätsverlag Potsdam – p. 464.

16. Criminal Code of the Republic of Austria (1974, amended 2019) (German version). Bundesrecht konsolidiert, p. 101.

17. Stalking v Yaponi. Obshestvo [Stalking in Japan. Society]. 2021. Available at: https://konnichiwa.ru/page/3987/ (accessed: 06.04.2022).

18. Uznews. Obshestvo – Predlagayetsya vvesti otvetstvennost’ za popytku flirta s devushkami [Society – It is proposed to introduce responsibility for attempting to flirt with girls]. 12.12.2021. Available at: https://uznews.uz/posts/29753 (accessed 30.03.2022).

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2022-06-20

Qanday Iqtibos Keltirish

AYRIM CHET DAVLATLARDA TA’QIB QILISH UCHUN JAVOBGARLIK. (2022). YURISPRUDENSIYA, 2(Maxsus I), 195-203. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/686