AXBOROT KODEKSI ORQALI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR DAVRIDA INSON HUQUQLARINI HIMOYA QILISH: HUQUQIY VA INSTITUTSIONAL MEXANIZMLAR TAHLILI

Mualliflar

Kalit so‘zlar:

inson huquqlari, raqamli texnologiyalar, kiberxavfsizlik, elektron hukumat, shaxsiy ma’lumotlar, huquqiy ong, fuqarolik jamiyati

Annotatsiya

Mazkur maqola O‘zbekistonda raqamli texnologiyalar rivojlanishi jarayonida inson huquqlarini himoya qilish masalalariga bag‘ishlangan bo‘lib, unda yangi ijtimoiy-siyosiy sharoitlarda huquqiy islohotlarning dolzarbligi, maqsadi va asosiy yo‘nalishlari yoritilgan. Internet, sun’iy intellekt, blokcheyn va katta ma’lumotlar tizimlarining inson huquqlariga ta’siri, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish, kiberxavfsizlik va axborot erkinligi sohalarida yuzaga kelayotgan zamonaviy xavf-xatarlar tahlil qilinadi. Maqolada axborot kodeksining roli, uning fuqarolarni raqamli makondagi huquqlarini kafolatlash, raqamli iqtisodiyot va elektron hukumat tizimida milliy va xalqaro standartlarni uyg‘unlashtirish imkoniyatlari yoritiladi. Tadqiqot natijalari axborot kodeksi orqali raqamli xavf-xatarlarni nazorat qilish va raqamli huquqlarni amaliy himoya qilish mexanizmlarini aniqlashga yordam beradi. Shuningdek, maqolada xalqaro tajriba va O‘zbekistondagi strategik yondashuvlar solishtirilib, ilmiy-amaliy tavsiyalar taqdim etilgan.

Iqtiboslar

Andrushchenko, O. P. (2023). Zabezpechennia prav liudyny v umovakh totalnoi informatyzatsii suspilstva [Ensuring human rights in conditions of total informatization of society]. The Bulletin of Yaroslav Mudryi National Law University. Series: Philosophy, Philosophic of Law, Political Science, Sociology, 59(4), 164–180. http://fil.nlu.edu.ua/article/view/289661

Ashmanov, I. (2023). V Rossii poyavitsya tsifrovoi kodeks [A digital code will appear in Russia]. TAdviser. https://www.tadviser.ru/a/729130

Bélanger, F., & Crossler, R. E. (2011). Privacy in the digital age: A review of information privacy research in information systems. MIS Quarterly, 35(4), 1017–1041. http://hdl.handle.net/10919/81984

European Union. (2016). Regulation (EU) 2016/679 of the European Parliament and of the Council of 27 April 2016 on the protection of natural persons with regard to the processing of personal data and on the free movement of such data (General Data Protection Regulation). https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32016R0679

Federal Trade Commission. (2017). Equifax data breach: What to do. https://www.consumer.ftc.gov/blog/2017/09/equifax-data-breach-what-do

Frolova, M. (2024). Edinyy dokument: kakie normy budet opisyvat Tsifrovoy kodeks RF [A single document: What norms the Digital Code of the RF will describe]. News. https://iz.ru/1704035/mariia-frolova/edinyi-dokument-kakie-normy-budet-opisyvat-tcifrovoi-kodeks-rf

Khudoyan, G. M. (2023). Osobennosti zashchity prav cheloveka v usloviyakh tsifrovoy transformatsii obshchestva [Features of human rights protection in the context of digital transformation of society]. Scientific Notes of the Crimean Federal University named after V. I. Vernadsky. Legal Sciences, 9(1), 261–264.

Khvan, E. (2024). V Kyrgyzstane vvedut Tsifrovoy kodeks. Chto on reguliruet

[A Digital Code will be introduced in Kyrgyzstan. What it regulates]. DW. https://www.dw.com/ru/v-kyrgyzstane-vvedut-cifrovoj-kodeks-cto-on-reguliruet/a-71052164

Mamadaliyeva, Z. M. (2023). Elektron tijorat subyektlari huquqiy maqomini takomillashtirishning istiqbollari [Prospects for improving the legal status of e-commerce entities]. Young Scientists, 1(13), 132–137. https://doi.org/10.5281/zenodo.8394483

Normo‘minov, R. H. (2025). Raqamli inson huquqlari: tartib va himoya izlab [Digital human rights: seeking order and protection]. International Scientific and Practical Conference, 2(6), 112–118. https://doi.org/10.5281/zenodo.15679815

Reuters. (2022). OneCoin Ponzi scheme: $4.4 billion stolen in cryptocurrency scam. https://www.reuters.com/article/us-crypto-onecoin-scam-idUSKCN1VQ0Z2

Russian Federation. (2006). Federal Law No. 152-FZ on Personal Data. ConsultantPlus. https://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_61801/

Saidov, A. Kh. (2025). Legal evolution of human rights protection in Uzbekistan amid digital transformation. Legal Issues in the Digital Age, 6(1), 53–82. https://doi.org/10.17323/2713-2749.2025.1.53.82

Xabar.uz. (2025). Internetda shaxsga doir ma’lumotlar himoyasi jiddiy muammoga aylanmoqda [Protection of personal data on the Internet is becoming a serious problem]. https://xabar.uz/uz/tahlil/internetda-shaxsiy-malumotlar-himoyasi-eng-jiddi

Zamin.uz. (2025). O‘zbekistonda Axborot kodeksi qabul qilinadi [The Information Code will be adopted in Uzbekistan]. https://zamin.uz/uz/ozbekiston/148200

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-05-04

Qanday Iqtibos Keltirish

AXBOROT KODEKSI ORQALI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR DAVRIDA INSON HUQUQLARINI HIMOYA QILISH: HUQUQIY VA INSTITUTSIONAL MEXANIZMLAR TAHLILI . (2026). YURISPRUDENSIYA, 6(2), 101-109. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/744