O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA AHOLI BANDLIGINI MOLIYAVIY-HUQUQIY TARTIBGA SOLISH MASALALARI
Kalit so‘zlar:
bandlik, subsidiyalar, budjet, oʻzini oʻzi band qilganlar, tartib-taomillar, nafaqalarAnnotatsiya
Maqolada Oʻzbekiston Respublikasida bandlikni tartibga solishning moliyaviy-huquqiy mexanizmlari tadqiq etilgan. “Aholi bandligi toʻgʻrisida”gi Qonun (2020-yil) hamda yangi Mehnat kodeksi (2023-yil)ning qabul qilinishi mehnat, ijtimoiy va maʼmuriy normalarni birlashtirish uchun me’yoriy asosni shakllantiradi. Biroq ushbu qoidalarni amalga oshirish ko‘p jihatdan moliyaviy-huquqiy vositalarga – subsidiyalar, grantlar, soliq imtiyozlari va ish beruvchilarga to‘lanadigan kompensatsiyalarga bogʻliq. Tadqiqotda milliy olimlarning fikrlari, jumladan, bandlikni moliyalashtirishga konstitutsiyaviy huquqlarni amalga oshirish vositasi sifatida qarash, maʼmuriy va moliyaviy huquq oʻrtasidagi ziddiyatlar, oʻzini oʻzi band qilganlarning huquqiy zaifligi, bandlik organlari qarorlari ustidan shikoyat qilishning rasmiy tabiati tahlil qilingan. Muallif quyidagi tizimli muammolarni aniqlaydi: moliyalashtirishning cheklanganligi, subsidiyalarning samarali yo‘naltirilmaganligi, davlat organlari vazifalarining takrorlanishi va raqamli platformalar xodimlarining yetarlicha himoyalanmaganligi. Shuningdek, muallif bandlik qoidalarini kodlashtirish, budjetdan moliyalashtirishning minimal standartlarini belgilash, raqamli shaffoflikni kuchaytirish hamda oʻzini oʻzi band qilganlar va bandlikning yangi shakllari, jumladan, masofaviy, platformali va gibrid ish bilan shug‘ullanuvchi xodimlar uchun huquqiy kafolatlarni kengaytirish zarurligini ta’kidlaydi. Bu choralar iqtisodiyotning raqamli transformatsiyasidagi zamonaviy muammolarga javob beradi.
