QONUNCHILIKNI KODIFIKATSIYALASH JARAYONI: AYRIM NAZARIY MASALALAR

Mualliflar

Kalit so‘zlar:

qonunchilikni tizimlashtirish, inkorporatsiya, konsolidatsiya va kodifikatsiya, kodeks, qonunlar kodeksi, kodifikatsiya jarayoni, romano-german huquqiy oilasi, anglo-sakson huquqiy oilasi, Markaziy Osiyo mintaqasining huquqiy tizimi.

Annotatsiya

Maqolada kodifikatsiya qonunchilikni tizimlashtirishning muhim shakli sifatida, uni tushunish masalalari, kodifikatsiyaning qisqacha  tarixi, uning bugungi kunda huquq tizimi va huquqni qoʻllashdagi ahamiyati, jahon huquq tizimlari va oilalarida, jumladan, romano-german qonunchiligidagi roli haqida so‘z boradi. Shuningdek, huquqning davlat-huquqiy nuqtayi nazardan rivojlanishining zamonaviy voqeliklari asosida kodifikatsiya jarayonining boshqa huquqiy oilalardan umumiy va farqli tomonlari, zamonaviy kodifikatsiyalash jarayonining rivojlanish tendensiyalari kabi masalalar tahlil qilingan. Kodifikatsiya jarayonining mazmunida yangi tendensiyalar sodir boʻlmoqda, masalan, fuqarolik kabi sohaga oid kodekslardan farqli oʻlaroq, koʻproq funksional kodekslar, xususan, byudjet, saylov, jinoiy, mehnat va hokazo sohalarda o‘zgarishlar ro‘y bermoqda. Maqolada zamonaviy yuridik fanda kodifikatsiya nazariyasini ishlab chiqish va takomillashtirish zarurligiga e’tibor qaratilgan. Kodifikatsiyalash mezonlari yetarlicha ishlab chiqilmaganligi, uning muayyan huquq sohasida zarurligi aniqlanmaganligi, kodifikatsiya nazariyasi amaliyotdan ancha orqada qolayotganligi asoslanadi.

Iqtiboslar

1. Saidov A. Noviy Uzbekistan: razvitiye zakonodatelstva i zashhita prav cheloveka [New Uzbekistan: development of legislation and protection of human rights]. Narodnoye slovo – Folk Word, 2021, August 30.

2. Pochti 1900 resheniy pravitel’stva utratili silu [Nearly 1,900 government decisions are no longer valid]. Available at: https://www.gazeta.uz/ru/2021/02/23/documents/.

3. Natsional’naya baza zakonodatelstva budet sistematizirovana [The national legislation base will be systematized]. Available at: https://www.norma.uz/novoe_v_zakonodatelstve/nacionalnaya_baza_zakonodatelstva_budet_sistematizirovana/.

4. Teoriya gosudarstva i prava [Theory of Government and Rights]. Ed. R.A. Romashov. St. Petersburg, Yuridicheskiy tsentr Press Publ. house, 2015, 650 p., p. 270.

5. Chukhvichev D.V. Zakonodatel’naya tekhnika. [Legislative technique]. 2nd ed. revised and add. Moscow, Yuniti-dana, Zakon i pravo, 2014, 415 p.

6. Komarov S.A. Obshaya teoriya gosudarstva i prava [General theory of state and law]. St. Petersburg, Piter, 2014, 512 p., p. 279.

7. Rakhmankulova N.X. Sovershenstvovaniye kodifikatsii zakonodatel’stva o mezhdunarodnom chastnom prave Respubliki Uzbekistan [Improving the codification of legislation on private international law of the Republic of Uzbekistan]. Tashkent, 2016, p. 47.

8. Drugov Y. Sistematizatsiya zakonodatel’stva: tendentsiya na sovremennom etape [Systematization of legislation: a trend at the present stage]. Elektronniy nauchniy jurnal Baykalskogo gosudarstvennogo universiteta ekonomiki i prava – Electronic scientific journal of the Baikal State University of Economics and Law, 2015, no. 6, p. 4.

9. Morozova L.A.Teoriya gosudarstva i prava [Theory of Government and Rights]. 4th ed. Moscow, Eksmo, p. 23.

10. Ubaydullayev Z. Kodifikatsiya zakonodatel’nyh aktov – vazhnaya zadacha [Codification of legislative acts is an important task]. Narodnoye slovo – Folk Word, 2010, December, 23.

11. Sistematizatsiya zakonodatelstva v RF [Systematization of legislation in the Russian Federation]. Ed. A.S. Pigolkin St. Petersburg, Yuridicheskiy tsentr Press Publ. house, 2003, p. 382.

12. Golovistikova A.N. Problemy teorii gosudarstva i prava [Problems of the theory of state and law]. Moscow, Eksmo, p. 471.

13. Gruzdev V.V. Teoriya gosudarstva i prava [Theory of Government and Rights]. Ed. V.V. Gruzdev. Kostroma, Publishing house of the Kostroma State University, 2018, p. 90.

14. Avdeyenkova M.P. Kodifikatsii zakonodatel’stva Rossii: problemi i perspektivi [Codification of Russian Legislation: Problems and Prospects]. Yezhegodnik istorii prava i pravovedeniya – Yearbook of the History of Law and Jurisprudence, Moscow, 2002, vol. 3, pp. 83-94.

15. Wagner W.J. Codification of law in Europe and the Codification Movement in the Middle of the Nineteenth Centure in the United States. Available at: https://www.repository.law.indiana.edu/fucpub /facpub?utm_source=www.repository.law.indiana.edu%2Ffacpub%2F2324&utm_medium=PDF&utm_campaign=PDFCoverPages/.

16. Barsukova V.N. Sistematizatsiya zakonodatelstva i yeye vliyaniye na strukturirovaniye kodifitsirovannix aktov [Systematization of legislation and its influence on the structuring of codified acts]. Pravovaya politika i pravovaya jizn’ – Legal Policy and Legal Life, 2010, no. 2, pp. 196-202.

17. Probeli v rossiyskom zakonodatelstve [Gaps in Russian Legislation], 2010, no. 1, pp. 13-16.

18. Tikhomirov Y.A. Teoriya kodeksa. Kodifikatsiya zakonodatel’stva: teoriya, praktika, tekhnika [Code theory. Legislation codification: theory, practice, technique]. Nizhny Novgorod, 2009, pp. 38-39.

19. Bergel J.L. Principal Features and Methods of Codifications. Lousiana law Review, 1988, May, vol. 48, no. 5, p. 4.

20. Najimov M.K., Saydullayev Sh.A. Qonunchilik texnikasi [Legislative technique]. Revised and exp. 2nd ed. Tashkent, TSUL, 2012, p. 67.

21. Normativ-huquqiy hujjatlarni tayyorlash, qabul qilish va tizimlashtirish [Preparation, adoption and systematization of regulatory legal documents]. Available at: https://nrm.uz/products?folder=228649_normativ-huquqiy_aktlarni_tayerlash_qabul_qilish_va_tizimlashtirish&products=1_vse_zakonodatelstvo_uzbekistana/.

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-02-18

Qanday Iqtibos Keltirish

QONUNCHILIKNI KODIFIKATSIYALASH JARAYONI: AYRIM NAZARIY MASALALAR. (2026). YURISPRUDENSIYA, 2(4), 15-26. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/433