TIBBIY YOʻSINDAGI MAJBURLOV CHORALARINI QOʻLLASH TOʻGʻRISIDAGI ISHLARNI YURITISHNING OʻZIGA XOSLIGI

Mualliflar

Kalit so‘zlar:

tibbiy yoʻsindagi majburlov choralari, aqli norasolik, ruhiy holatning buzilishi, yuridik mezon, tibbiy mezon, tibbiy yoʻsindagi majburlov choralarini qoʻllash

Annotatsiya

Mazkur maqolada aqli noraso yoki ruhiyati vaqtinchalik buzilgan shaxslar tomonidan ijtimoiy xavfli qilmish sodir etilganda, ularga nisbatan tibbiy yoʻsindagi majburlov choralarini qoʻllash boʻyicha qonunchilik va amaliyotda vujudga kelayotgan muammolar oʻrganilgan. Soʻnggi yillarda Oʻzbekiston sud-huquq tizimida amalga oshirilayotgan islohotlarga qaramasdan, tibbiy yoʻsindagi majburlov choralarini qoʻllash tartibi, uning aniq belgilab qo‘yilganligi, tibbiy yoʻsindagi majburlov choralari qoʻllanilayotgan shaxsning huquq va erkinliklarini taʼminlash yoʻlidagi ishlar e’tibordan chetda qolmoqda. Davlatimiz tomonidan “Inson qadri uchun” amalga oshirilayotgan islohotlar yoʻlida aqli noraso shaxslarni jamiyat hayotiga qaytarish, ularni davolash va ular tomonidan huquqbuzarlik hamda ijtimoiy xavfli qilmish sodir etilishining oldini olish eʼtibordan chetda qolmasligi va ushbu institutni qoʻllash tartibini takomillashtirish zarur. Mazkur muammolarni huquqiy tartibga solish uchun Oʻzbekistonning tibbiy yoʻsindagi majburlov choralarini qoʻllash sohasi va sogʻliqni saqlash tizimi qonunchiligini xalqaro talablarga moslashtirish hamda sud-huquq tizimi shaffofligini taʼminlash darkor. Muallif ushbu masalalarning huquqiy yechimini topishning asosiy yoʻnalishi qonunlar va huquqiy adabiyotlarga tibbiy yoʻsindagi majburlov choralarini qoʻllashning aniq chora-tadbirlari va tushunchalarini kiritish zarurligini ta’kidlaydi.

Iqtiboslar

1. Gerasina Y.A. Obshestvennaya opasnost` kak kriteriy vybora vida prinuditelnykh mer meditsinskogo kharaktera, ikh izmeneniya i prekrasheniya [Social danger as a criterion for choosing the type of coercive measures of a medical nature, their change and termination]. Available at: http://www.cyberleninka.ru/article/n/obschestvennaya-opasnost-kak-kriteriy-vybora-vida-prinuditelnyh-mer-meditsinskogo-haraktera-ih-izmeneniya-i-prekrascheniya/viewer/.

2. Rzayev T.Z. Primeneniye prinuditelnykh mer meditsinskogo kharaktera pri ogranichennoy vmenyayemosti [The use of coercive measures of a medical nature with limited sanity]. Available at: http://www.elibrary.ru/download/elibrary_24075276_29768197.pdf/.

3. Bartoshek M. Rimskoye pravo: ponyatiya, terminy, opredeleniya [Roman law: concepts, terms, definitions]. Available at: http://www.ancientrome.ru/dictio/bart/01.htm/.

4. Shishkov S.N. Nevmenyayemost (mirovozzrencheskiye, empiricheskiye, sotsialnye predposylki i stanovleniye v kachestve pravovoy kategorii) [Insanity (ideological, empirical, social prerequisites and formation as a legal category)]. Available at: http://www.search.rsl.ru/ru/record/01004707668/.

5. Skripchenko N.Yu. Istoriya razvitiya ugolovnogo zakonodatel`stva, reguliruyushhego primeneniye prinuditelnykh mer meditsinskogo kharaktera v otnoshenii nesovershennoletnikh [The history of the development of criminal legislation governing the use of coercive measures of a medical nature in relation to minors]. Available at: http://www.justicemaker.ru/view-article.php?id=21&art=3541/.

6. Dmitriyev A.S., Klimenko T.V. Sudebnaya psikhiatriya [Forensic Psychiatry]. Available at: http://www.klex.ru/t6f/.

7. Petrov D. Pravovyye aspekty nevmenyayemosti, nedeesposobnosti i netrudosposobnosti [Legal aspects of insanity, incapacity and disability for work]. Available at: http://www.rulaws.ru/articles/pravovye-aspekty-nevmenyaemosti-nedeesposobnosti-i-netrudosposobnosti/.

8. Tyajelnikova D.A. Primeneniye prinuditelnykh mer meditsinskogo kharaktera k litsam, sovershivshim obshhestvenno opasnoye deyaniye v sostoyaniI nevmenyayemosti [Application of coercive measures of a medical nature to persons who have committed a socially dangerous act in a state of insanity]. Available at: http://www.cyberleninka.ru/article/n/primenenie-prinuditelnyh-mer-meditsinskogo-haraktera-k-litsam-sovershivshim-obschestvenno-opasnoe-deyanie-v-sostoyanii//

9. Vvedenskiy I.N. Prinuditel`noye lecheniye dushevnobol`nykh. Dushevnobolnyye pravonarushiteli i prinuditel`noye lecheniye [Forced treatment of the mentally ill. Mentally ill offenders and compulsory treatment]. Available at: http://www.rusneb.ru/catalog/000199_000009_009028647/.

10. Soshina L.A. K voprosu o zakonodatel`nom opredelenii termina “prinuditel`nyye mery meditsinskogo kharaktera” [To the question of the legislative definition of the term “compulsory measures of a medical nature”]. Sibirskiy yuridicheskiy vestnik – Siberian Legal Bulletin, 2010. Available at: http://www.cyberleninka.ru/article/n/k-voprosu-o-zakonodatelnom-opredelenii-termina-prinu-ditelnye-mery-meditsinskogo-haraktera/.

11. Ochilov X.R., Turgʻunboyev E.O. Jinoyat huquqi [Criminal Law]. Tashkent, 2013, 141 p.

12. Savin A.A. Sushhnost prinuditel`nykh mer meditsinskogo kharaktera [The essence of compulsory medical measures]. Available at: http://www.cyberleninka.ru/article/n/suschnost-prinuditelnyh-mer-meditsinskogo-haraktera/.

13. Sefikurbanov K.S. Primeneniye prinuditelnykh mer meditsinskogo kharaktera v ugolovnom sudoproizvodstve Rossii [The use of coercive measures of a medical nature in criminal proceedings in Russia]. Available at: http://www.lawlibrary.ru/izdanie2092851.html/.

14. Rzayev T.Z. Primeneniye prinuditel`nykh mer meditsinskogo kharaktera pri ogranichennoy vmenyayemosti [The use of coercive measures of a medical nature with limited sanity]. Available at: http://www.elibrary.ru/download/elibrary_24075276_29768197.pdf/.

15. Sefikurbanov K.S. Obshhestvennaya opasnost` psikhicheski bol`nogo litsa kak osnovaniye primeneniya prinuditel`nykh mer meditsinskogo kharaktera [The social danger of a mentally ill person as a basis for the application of coercive measures of a medical nature]. Available at: http://www.cyberleninka.ru/article/n/obschestvennaya-opasnost-psihicheski-bolnogo-litsa-kak-osnovanie-primeneniya-prinuditelnyh-mer-meditsinskogo-haraktera/.

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-02-18

Qanday Iqtibos Keltirish

TIBBIY YOʻSINDAGI MAJBURLOV CHORALARINI QOʻLLASH TOʻGʻRISIDAGI ISHLARNI YURITISHNING OʻZIGA XOSLIGI. (2026). YURISPRUDENSIYA, 2(4), 92-100. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/445