TIBBIYOT XODIMLARI TOMONIDAN O‘Z VAZIFALARINI BAJARMASLIK JINOYATINING KELIB CHIQISH SABABLARI VA UNGA IMKON BERGAN SHART-SHAROITLAR

Mualliflar

Kalit so‘zlar:

jinoyat, bemor, tibbiy yordam ko‘rsatmaslik, tibbiyot xodimi, kasb yuzasidan vazifalarni bajarmaslik, ijtimoiy xavfli qilmish, ehtiyotsizlik, jinoiy javobgarlik, shikast yetkazish, bemorga yordam ko‘rsatmaslik, maxsus qoidalar, xavf ostida qoldirish, beparvolik, jazo

Annotatsiya

Mazkur maqolada tibbiyot xodimlari tomonidan o‘z vazifalarini lozim darajada bajarmaslik jinoyatining kelib chiqish sabablari va unga imkon bergan shart-sharoitlarga oid masalalar bayon etilgan. Shuningdek, tibbiyot xodimlari tomonidan o‘z vazifalarini lozim darajada bajarmaslik jinoyatining bugungi kunda respublikamizda yildan yilga o‘sib borayotganligi, bu esa ushbu jinoyatlarga qarshi kurash tizimini yanada takomillashtirish zarurati mavjudligi asoslangan. Bundan tashqari, tibbiyot xodimlari tomonidan o‘z vazifalarini lozim darajada bajarmaslik jinoyatining sabablari shartli ravishda umumiy va maxsusga ajratib o‘rganilgan hamda olimlarning fikrlari tahlil qilingan. Shu bilan bir qatorda, maqolada tibbiyot xodimlari tomonidan o‘z vazifalarini lozim darajada bajarmaslik jinoyatining umumiy sabablariga uning sodir etilishiga turtki bo‘lgan obyektiv sabablar, jumladan, tibbiyot xodimlarining kasb yuzasidan vazifalarni lozim darajada bajarishni ta’minlashga oid qonunchilik normalaridagi kamchiliklar, aholiga xizmat ko‘rsatish sohasida tegishli ruxsat beruvchi yoki taqiq o‘rnatuvchi tizimlarni huquqiy ta’minlash darajasining yetarli emasligi, aholi ongida tibbiy bilimlar sayozligi, mavjud ijtimoiy, iqtisodiy va huquqiy vaziyat, ayrim munosabatlarning yetarli darajada tartibga solinmaganligi kabi holatlar borligi ham asoslangan. Maqolada tibbiyot xodimlari tomonidan o‘z vazifalarini lozim darajada bajarmaslik jinoyati uchun javobgarlik nazarda tutilgan qonunchilik normalarini takomillashtirish yuzasidan taklif va tavsiyalar berilgan.

Iqtiboslar

1. Universal declaration of human rights. Available at: https://unicode.org/udhr/d/udhr_uzn_cyrl.txt/.

2. Abdurasulova Q.R. Kriminologiya [Criminology]. Tashkent, TSUL, 2007, p. 37.

3. Rustemova G.R. Kriminologicheskiye problemy preduprezhdeniya prestupleniy v sfere meditsinskogo obsluzhivaniya naseleniya [Criminological problems of crime prevention in the field of medical care for the population]. Almaty, 2003, p. 28.

4. Kairjanov Ye.I. Kriminologiya [Criminology]. Almaty, 2000, p. 288.

5. Kuanalieva G. Kriminologicheskaya kharakteristika lits, sovershayushhikh posyagatel’stva na zdorov’ye cheloveka [Criminological characteristics of persons committing encroachments on human health]. Vestnik TSUL, Tashkent, 2009, no. 3, pp. 99–100.

6. Satpaeva H.K. Valeologiya – nauka o zdorov’ye. Perspektivy yeye razvitiya v Kazakhstane [Valeology is the science of health. Prospects for its development in Kazakhstan]. Almaty, 1998, p. 10.

7. Scanlon A., Murphy M. Medical futility in the care of non-competent terminally ill patient: nursing perspectives and responsibilities. Australian Critical Care, 2014, May, vol. 27, iss. 2, pp. 99–102.

8. Mirziyoyev Sh.M. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Oliy Majlisga Murojaatnomasi [Address of the President of the Republic of Uzbekistan to the Oliy Majlis]. Xalq so‘zi – People’s word, 2017, December 22.

9. G‘afurova N.E. Sog‘liq – salomatlikka bo‘lgan huquq va bioetika [Health – the right to health and bioethics]. Tashkent, TSUL, 2008, p. 8.

10. Agzamov A.A. Sog‘liqni saqlash tizimida olib borilayotgan islohotlar [Reforms in the healthcare system]. Right on health. Proceedings of the Scientific and Practical Conference. Tashkent, TSUL, 2008, pp. 106–110.

11. Kriminologiya [Criminology]. Ed. V.E. Eminova. Moscow, 1997, p. 19.

12. Kovalev M.I. Pravo na zhizn’ i pravo na smert’ [Right to extradite and right to die]. State and law, Moscow, 1992, no. 7, p. 26.

13. Chufarovskiy Yu.V. Kriminologiya [Criminology]. Moscow, 2002, p. 18.

14. Archive materials of the Denov district court on criminal cases. 2009.

15. Maulenov G.S. Osnovnyye kharakteristiki prestupnosti v Respublike Kazakhstan [The main characteristics of crime in the Republic of Kazakhstan]. Almaty, 1999, p. 210.

16. Mirziyoyev Sh.M. Bilimli avlod – buyuk kelajakning, tadbirkor xalq – farovon hayotning, do‘stona hamkorlik esa taraqqiyotning kafolatidir [An educated generation is a guarantee of a great future, an entrepreneurial nation is a guarantee of a prosperous life, and friendly cooperation is a guarantee of development]. Speech at the solemn ceremony dedicated to the 26th anniversary of the adoption of the Constitution of the Republic of Uzbekistan. Available at: www.uza.uz/.

17. Senekosova Ye.K. Professional’naya nekompetentnost’ i nedobrosovestnost’ pri okazanii meditsinskoy pomoshhi: kriminologicheskiye i ugolovno-pravovyye aspekty [Professional ‘incompetence’ and dishonesty’ in the provision of medical care: criminological and criminal law aspects]. Abstract of PhD thesis. Omsk, 2018, p. 10.

18. Niyozova S.S. Prevention of crime in the family and the role of victimology in the Republic of Uzbekistan. International Journal of Advanced Science and Technology, 2020, vol. 29, no. 3, pp. 3960–3969.

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-02-18

Qanday Iqtibos Keltirish

TIBBIYOT XODIMLARI TOMONIDAN O‘Z VAZIFALARINI BAJARMASLIK JINOYATINING KELIB CHIQISH SABABLARI VA UNGA IMKON BERGAN SHART-SHAROITLAR. (2026). YURISPRUDENSIYA, 2(5), 106-116. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/466