MASOFAVIY TA’LIMNI TAKOMILLASHTIRISH ORQALI FUQAROLARNING OLIY TA’LIM OLISH HUQUQINI TA’MINLASH MASALALARI

Mualliflar

Kalit so‘zlar:

masofaviy ta’lim, oliy ta’lim olish huquqi, raqamli ta’lim texnologiyalari, masofaviy ta’lim platformalari

Annotatsiya

Bugungi rivojlanib borayotgan dunyoda raqamli texnologiyalar imkoniyatlaridan ko‘pgina sohalarda samarali foydalanilmoqda. Xususan, ta’lim tizimida ham bunday imkoniyatlar kundan kunga ortib borayotganligi ta’lim olish huquqini ta’minlashga o‘zining ijobiy ta’sirini ko‘rsatmoqda. Bilamizki, o‘tgan so‘nggi ikki yil davomida butun insoniyatga og‘ir oqibatlar olib kelgan koronavirus pandemiyasi ta’lim sohasidagi ham bir qator haligacha yechimi topilmagan muammolarni ko‘rsatib berdi. Uzoq davom etgan pandemiya davrida masofaviy ta’lim ta’lim jarayonini davom ettirishning yagona yo‘li bo‘ldi. Masofaviy ta’limni sifatli olib borishda esa, shubhasiz, IT texnologiyalari, masofaviy ta’lim platformalari juda muhim hisoblanadi. Chunki ularsiz ta’limning bu shaklini tasavvur etib bo‘lmaydi. Mazkur maqolada raqamli texnologiyalar rivojlanishi natijasida masofaviy ta’lim olish imkoniyati kengayganligi, bu esa oliy ta’lim olish huquqini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega ekanligi milliy va xorijiy olimlarning qarashlari, normativ-huquqiy hujjatlar asosida tahlil qilindi. Tahlil qilish davomida masofaviy ta’lim va masofaviy ta’lim texnologiyalari tushunchalari, masofaviy ta’limning o‘ziga xos xususiyatlari, shuningdek, masofaviy ta’limni tashkil etish bilan bog‘liq muammolarga alohida to‘xtalib, ularning yuridik tabiati va mohiyati atroflicha ochib berildi.  

Iqtiboslar

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlis va Oʻzbekiston xalqiga Murojaatnomasi [Address of the President of the Republic of Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev to the Oliy Majlis and the citizens of Uzbekistan]. 2022, December 20. Available at: https://president.uz/uz/lists/view/577488/.

2. Andreev A.A. K voprosu ob opredelenii ponyatiya “distansionnoye obucheniye” [To the question of the definition of the concept of “distance learning”]. Available at: http://www.e-joe.ru/sod/97/4_97/st096.html/.

3. Otkrytoye obrazovaniye. Terminy i opredeleniya [Open education. Terms and Definitions]. Moscow State University of Economics, Statistics and Informatics. Available at: http://www.info.mesi.ru/program/glossaryOO.html/.

4. Moran R.F. Diversity, distance, and the delivery of higher education. Ohio State Law Journal (OHSLJ), vol. 59 (775). Available at: https://www.researchgate.net/publication/301750226_Diversity_Distance_and_the_Delivery_of_Higher_Education/.

5. Rahmonova S. Masofaviy taʻlim – sudyalikka nomzodlarni tayyorlash tizimida yangi innovatsion shakl [Distance education is a new innovative form in the system of training of judicial candidates]. Library, 2020, vol. 20 (2), pp. 10–12. Available at: https://inlibrary.uz/index.php/archive/article/view/8904/.

6. Bokiyev J. Polnomochiya gosudarstvennykh organov v oblasti vysshego obrazovaniya po obespecheniyu prava na obrazovaniye [The powers of state bodies in the field of higher education to ensure the right to education]. Obshchestvo i innovatsii – Society and Innovation, 2022, vol. 3 (7/S), pp. 130–137. DOI: 10.47689/2181-1415-vol3-iss7/S-pp130-137/.

7. Sharov V.S. Distantsionnoye obucheniye: forma, tekhnologiya, sredstvo [Distance learning: form, technology, means]. Proceedings of the Russian State Pedagogical University named after A.I. Herzen, 2009, no. 94. Available at: https://cyberleninka.ru/article/n/distantsionnoe-obuchenie-forma-tehnologiya-sredstvo (accessed 16.01.2023).

8. Aslonova L. Istoriya vozniknoveniya konstitutsionnogo prava na svobodu nauchnogo tvorchestva [The history of the emergence of the constitutional right to freedom of scientific creativity]. Obshestvo i innovatsii – Society and innovation, 2022, vol. 3 (11/S), pp. 235–245. DOI: 10.47689/2181-1415-vol3-iss11/S-pp235-245/.

9. Kiyan I.V. Analiz zarubezhnogo opyta distantsionnogo obucheniya [Analysis of the foreign experience of distance learning]. Available at: https://cyberleninka.ru/article/n/analiz-zarubezhnogo-opyta-distantsionnogo-obucheniya/viewer/.

10. Jakhongir K. Legal guarantees of the use of the internet by individuals. World Bulletin of Management and Law, 2023, vol. 18, pp. 33–37. Available at: https://www.scholarexpress.net/index.php/wbml/article/download/1926/1682/.

11. Abdurasulova Q., Alamonova Sh. Perspektivy sozdaniya distantsionnogo obrazovaniya v penitentsiarnykh uchrezhdeniyakh. Aktualnyye voprosy i perspektivy tsifrovizatsii sudebno-pravovoy deyatel’nosti [Prospects for the creation of distance education in penitentiary institutions]. Current issues and prospects for the digitalization of judicial and legal activities, 2022, vol. 1 (01), pp. 139–143. Available at: https://inlibrary.uz/index.php/combating-offenses/article/view/14434/.

12. Tikasheva G. Nekotoryye mezhdunarodnyye i natsional’nyye pravovyye normy v sfere zashchity prav detey [Some international and national legal standards in the field of protection of childrenʻs rights]. Development and Innovations in Science, 2022, vol. 1, no. 13, pp. 45–49.

13. Speedtest Global Index. Ranking mobile and fixed broadband speeds from around the world on a monthly basis. Uzbekistan Median Country Speeds, 2023, January. Available at: https://www.speedtest.net/global-index/uzbekistan/.

14. Kastornova V. A. Analiz opyta Frantsii v oblasti ispol’zovaniya tsifrovykh tekhnologiy v deyatel’nosti obrazovatel’nykh organizatsiy v usloviyakh distantsionnogo obucheniya [Analysis of the experience of France in the field of the use of digital technologies in the activities of educational organizations in the context of distance learning]. Pedagogicheskaya informatika – Pedagogical Informatics, 2020, pp. 208-222.

15. Simonson M., Zvacek S.M., Smaldino S. Teaching and learning at a distance: Foundations of distance education. 7th ed. 2019.

16. Clark J.T. Distance education. Clinical engineering handbook. Academic Press, 2020, pp. 410–415.

17. Gunawardena C.N., McIsaac M.S. Distance education. Handbook of research on educational communications and technology. Routledge, 2013, pp. 361–401.

18. Sidiqova D.S. Zamonaviy taʻlimda masofaviy oʻqitish tizimi [The system of distance teaching in modern education]. Scientific Progress, 2021, vol. 2, no. 7, pp. 1027–1031.

19. Kuznetsova O.V. Distantsionnoye obucheniye: za i protiv [Distance learning: pros and cons]. Mezhdunarodnyy zhurnal prikladnykh i fundamental’nykh issledovaniy – International Journal of Applied and Basic Research, 2021, no. 8-2, pp. 362–364.

20. Nurmatjon oʻgʻli B.J. Rights to education in developed countriesʻ constitutions. Conferencea, 2022, pp. 176–179. Available at: https://conferencea.org/index.php/conferences/article/view/1255/.

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-02-18

Qanday Iqtibos Keltirish

MASOFAVIY TA’LIMNI TAKOMILLASHTIRISH ORQALI FUQAROLARNING OLIY TA’LIM OLISH HUQUQINI TA’MINLASH MASALALARI. (2026). YURISPRUDENSIYA, 3(1), 44-52. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/510