АHOLI UCHUN TOZА SUV VА SАNITАRIYA MАVJUDLIGINI TА’MINLАSHNING HUQUQIY JIHАTLАRI
Kalit so‘zlar:
suv resurslari, toza ichimlik suvi, ekologik meʼyorlar, sanitariya normalari, yashash huquqi, qulay atrof-muhitga ega bo‘lish huquqiAnnotatsiya
Maqolada BMT Barqaror rivojlanish dasturida belgilangan asosiy maqsadlardan biri bo‘lgan aholi uchun toza suv va sanitariya mavjudligini taʼminlashning huquqiy jihatlari tadqiq etilgan. Mualliflar sohaga oid asosiy ekologik muammolarni statistik maʼlumotlar asosida o‘rgangan hamda ularning yechimiga doir asosiy xalqaro hujjatlarni keltirgan. Shuningdek, “ichimlik suvi”, “toza ichimlik suvi”, “sifatli ichimlik suvi”, “zarur miqdordagi ichimlik suvi” kabi tushunchalarga yuridik tavsif bergan. O‘zbekiston Respublikasining suv qonunchiligi holati, unda ifodalangan suv muhofaza zonalari rejimi, suv isteʼmoli va suvdan foydalanish huquqlari, yerosti suvlaridan foydalanishning amaldagi huquqiy rejimi tahlil qilingan. Mazkur maqola tadqiqot sifatida mavzuga oid xalqaro hujjatlar, milliy qonun hujjatlari, ilmiy-huquqiy, nazariy manbalar tahlilini o‘z ichiga oladi. Shuningdek, sohaga oid ilmiy tushunchalar, nazariyotchi olimlarning qarashlari, xulosa va fikrlari o‘rganilgan. Maqola mavzuga oid asosiy holatlarni o‘rganishdan boshlangan, ilmiy-nazariy tushunchalarni rivojlantirish bilan davom ettirilgan hamda mavjud muammolarni hal qilish maqsadida qonunchilikni takomillashtirish yuzasidan baʼzi takliflarni ilgari surish bilan yakunlangan.
Iqtiboslar
1. United Nations Environment Programme website. Available at: https://www.unep.org/.
2. Xudoyberdiyev B., Mardonov N. Dunyoda suv, kanalizatsiya muammosi va insonlar hayoti [The problem of water, sanitation and human life in the world]. Available at: https://uza.uz/uz/posts/dunyoda-suv-kanalizaciya-muammosi-va-insonlar-hayoti_443983/.
3. The World Meteorological Organization (WMO) website. Available at: https://public.wmo.int/en/.
4. Borer B. Environmental Law Dimensions of Human Rights. 2015, pp. 180–196.
5. Rogers D.T. Fundamentals of Environmental Law and Compliance. CRC Press Taylor & France Group, 2023, pp. 377–391.
6. Narzullayev O.Х. Xalqaro ekologiya huquqi [International environmental law]. Tashkent, TSUL, 2022, pp. 82–96.
7. Abanina Ye.N. Ekologizatsiya kak protsess dostizheniya ustoychivogo razvitiya [Ecologization as a process of achieving sustainable development]. Vestnik Saratovskoy gosudarstvennoy yuridicheskoy akademii – Bulletin of the Saratov State Law Academy, 2018, vol. 3 (122), p. 201.
8. Xolmo‘minov J.T. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning ekologik xavfsizlikni ta’minlash, agrar va energetika sohasini rivojlantirishga oid konseptual g‘oyalarini o‘rganish [Study of the conceptual ideas of the President of the Republic of Uzbekistan, Shavkat Mirziyoyev, regarding the provision of environmental security, the development of the agriculture and energy sector]. Tashkent, TSUL, 2020, pp. 31–91.
9. Address of the President of the Republic of Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev to the Oliy Majlis and the people of Uzbekistan. 2022, December 20. Available at: https://president.uz/uz/lists/view/5774/.
10. Skripnikov N.K. Transgranichnoye vodopol’zovaniye v Tsentral’noy Azii (pravovoy aspekt) [Transboundary water use in Central Asia (legal aspect)]. Tashkent, TSUL, 2004, 102 p.
11. Suv huquqi [Water law]. Team of authors. Tashkent, TSUL, 2011, pp. 67–88.
12. Jumanov A.О. Aholini toza ichimlik suvi bilan ta’minlashning ekologik-huquqiy muammolari [Environmental and legal problems of providing the population with clean drinking water]. Abstract of PhD thesis. Tashkent, 2019, 49 p.
13. Dupuy P.-M., Viñuales J.E. International environmental law. Graduate Institute of International Studies, Geneva, University of Cambridge, pp. 583–648.
14. Il’yasova M.T., Akimzhanova T. Pravovyye voprosy okhrany okruzhayushchey prirodnoy sredy ot zagryazneniya toksichnymi veshchestvami [Legal issues of environmental protection from pollution by toxic substances]. Vestnik KazNU – Bulletin of Al-Farabi Kazakh National University, 2008, no. 8, p. 23.
15. Jumanov A.О. Aholini toza ichimlik suvi bilan ta’minlashning ekologik-huquqiy muammolari [Environmental and legal problems of providing the population with clean drinking water]. Abstract of PhD thesis. Tashkent, 2019, 49 p.
16. Ekologiya huquqi [Еnvironmental law]. Ex. ed. J.T. Xolmo‘minov. Tаshkent, TSUL, 2019, 285 р.
17. Tafsir T.A., Ndiaye M,. Wolfrum R. Law of the Sea, Environmental Law and Settlement of Disputes: Liber Amicorum Judge. Liden – Boston, 2007, pp. 1055–1131.
18. Towards a Greener Economy in Uzbekistan. The World Bank Group, 2022, August, p. 90.

