INSSENIROVKA QILISH ORQALI SODIR ETILGAN JINOYATLARNI ANIQLASH VA FOSH QILISHNING AYRIM USULLARI TAVSIFI
Kalit so‘zlar:
tergov qilish, inssenirovka, tezkor-qidiruv faoliyati, jinoyat, subyekt, normativ-huquqiy hujjat, qonun, kodeksAnnotatsiya
Mamlakatimizni modernizatsiya va isloh etish sharoitida huquqni muhofaza qiluvchi va sud-huquq sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar, avvalo, inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini har tomonlama himoya qilishga qaratilgan. Bu davlatga bosh islohotchi rolini berish, qonun ustuvorligini taʼminlash, kuchli ijtimoiy siyosatni amalga oshirish, bosqichma-bosqich va asta-sekinlik bilan davom etayotgan islohotlardir. Shuningdek, bugungi kunda dastlabki surishtiruv va tergov jarayonlariga taalluqlilik bilan bogʻliq muammolar ham uchrab turibdi. Biroq olimlar va amaliyotchilar tomonidan qonunchiligimizdagi ochiq qolib ketgan muammoli vaziyatlar yoxud holatlarni aniqlash nuqtayi nazaridan kelib chiqqan holda, oʻrganilgan yoki tahlil qilib chiqilgan masalalar hozirgi vaqtda ham toʻliqligicha hal qilinmasdan qolib kelmoqda. Ayrim turdagi jinoyatlarni aniqlash, oldini olish yoki fosh qilish natijasida qonunchiligimizning notoʻgʻri qoʻllanish oqibatlari yuz bermoqda. Shu munosabat bilan mazkur maqolada inssenirovka qilish orqali sodir etilgan jinoyatlarni aniqlash va fosh qilishning ayrim usullari tavsifi tahlil qilindi. Tahlil yakunida inssenirovka tergov amaliyotida eʼtibor berilishi kerak boʻlgan holatlar yuzasidan takliflar ishlab chiqildi.
Iqtiboslar
1. Victims of intentional homicide, 1990-2018. United Nations. Available at: https://dataunodc.un.org/content/data/homicide/homicide-rate
2. Xakberdiyev A. Jinoiy inssenirovkalarni tasniflashning nazariy asoslari, ularni aniqlash va tergov qilish metodikasi [Theoretical basis of classification of criminal stagings, methods of their identification and investigation]. PhD thesis. Tashkent, 2021, p. 87.
3. Shatalov A.S. Kriminalisticheskiye algoritmy i programmy v sisteme metodiki rassledovaniya prestupleniy [Forensic algorithms and programs in the crime investigation methodology system]. Forensic scientists and their role in improving the scientific foundations of criminal proceedings. Moscow, 2007, part 1, p. 433.
4. Xakberdiyev A.A. Hodisa sodir boʻlgan joyni koʻzdan kechirishda jinoiy inssenirovka boʻyicha tusmollarni ilgari surish, ularni tekshirish va aniqlash [Proposing, investigating and identifying evidence of criminal staging during the inspection of the scene of the incident]. Bulletin of Legal Sciences. Tashkent, 2020, spec. iss., part 1, p. 175.
5. Marochkin N.A., Astashkina E.N. Algoritmizatsiya – effektivnyy metod optimizatsii rassledovaniya prestupleniy [Algorithmization is an effective method for optimizing crime investigations]. Izvestiya AltGU – News of Altai State University, 2011, no. 2, p. 214. Available at: http://cyberleninka.ru/article/n/algoritmizatsiya-effektivnyy-metod-optimizatsii-rassledovaniya-prestupleniy/
6. Kubarev I.V. Soglasovannoye planirovaniye rassledovaniya: problema metodiki [Coordinated investigation planning: the problem of methodology]. Current problems of crime investigation. Proceedings of the International Scientific and Practical Conference. Moscow, 2013, p. 187.
7. Criminal Procedure Code of the Republic of Uzbekistan. Tashkent, 2021, p. 146.
8. Xakberdiyev A.A. Jinoiy inssenirovka tuzilishiga koʻra turlari, tasnifi va tizimi [Types, classification and system according to the structure of criminal dramatization]. Journal of Legal Studies, Tashkent, 2020, no. 3, p. 19.
9. Xakberdiyev A.A. Jinoiy inssenirovkalar, ularni tasniflashning nazariy asoslari [Criminal dramatization, theoretical bases of their classification]. Journal of Law and Duty, 2020, no. 3, p. 51.
10. Aleksandrenko E.V. Tipichnyye sposoby podgotovki i sokrytiya seriynykhx seksualnykh ubiystv [Typical methods of preparation and concealment of serial sexual murders]. Current problems in crime investigation. Proceedings of the International Scientific and Practical Conference. Moscow, 2013, May 23. P. 5.
11. Pulatov Yu.S. Formy i metody profilakticheskoy deyatelnosti po neytralizatsii prichin i usloviy, sposobstvuyushhikh samoubiystvam v IVS [Forms and methods of preventive activities to neutralize the causes and conditions contributing to suicide in temporary detention facilities]. Issues of psychological preparation in suicide prevention. Proceedings of the Scientific and practical seminar. Tashkent, Republic of Uzbekistan MIA, 2013, p. 77.
12. Rogova I.G., Bobryshova N.R. Osobennosti rassledovaniya instsenirovok iznasilovaniya [Features of the investigation of staged rapes]. International Journal of Humanities and Natural Sciences, 2018, vol. 9, p. 227.
13. Prokhorov E.S., Malakhov A.S., Sidorova K.S. Osobennosti sposobov khishheniy denezhnykhx sredstv so schetov kliyentov bankov, sovershennykh s ispolzovaniyem tekhnicheskikh kanalov svyazi [Features of methods of theft of funds from bank client accounts committed using technical communication channels]. Bulletin of the Barnaul Law Institute of the Ministry of Internal Affairs of RF, Barnaul, 2017, p. 34.
14. Baratov A.Sh. Xonadonlarda sodir etilgan talonchilik va bosqinchilik jinoyatlarini tergov qilish uslublari [Methods of investigating crimes of robbery and home invasion]. PhD thesis, Tashkent, TSIL, 2011, p. 95.
15. Yurin V.M. Osnovaniya vydvizheniya versii o moshennicheskoy operatsii “zaplanirovannoye bankrotstvo” [The basis for putting forward the version of the fraudulent operation “planned bankruptcy”]. Issues of qualification and investigation of crimes in the economic sphere. Proceedings of scientific articles based on the materials of the All-Russian scientific and practical seminar, 1998, December 15–18. Saratov, 1999, p. 105.

