TADBIRKORLIK FAOLIYATI SUBYEKTLARINING MULK HUQUQI DAXLSIZLIGI

Mualliflar

Kalit so‘zlar:

xususiy mulk, daxlsizlik, cheklov, davlat va jamiyat ehtiyojlari, kompensatsiya

Annotatsiya

Maqolada davlat Konstitutsiyasidagi eng muhim fundamental huquq – xususiy mulk huquqi bilan bog‘liq asosiy muammolar tadqiq qilinadi, xususiy mulk daxlsizligi konstitutsiyaviy tamo­yilining mazmunini aniqlashga doir yondashuvlar ilgari suriladi, subyektiv huquqlar va tegishli tarmoq (fuqarolik huquqi) o‘rtasida farqlanish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi va xususiy mulk huquqining eng muhim (konstitutsiyaviy) mulk obyektlariga nisbatan tartibga solish xususiyatlari tahlil qilinadi. Muallif obyektiv muqarrarlik bilan yuzaga keladigan, insonning ashyolar bilan aloqasi qonuniyligi va uning doimiy ishlashini taʼminlaydigan mulk daxlsizligining fuqarolik-huquqiy prinsipiga eʼtibor qaratadi. Biroq maqolada taʼkidlanganidek, ushbu asosiy prinsipni samarali amalga oshirish uchun resurslarni adolatli taqsimlash va zamonaviy fuqarolik jamiyatining fundamental tamoyillarini tasdiqlash bilan bog‘liq mulk huquqlarining ijtimoiy funksiyasini ko‘rib chiqish va hisobga olish kerak. Maqsad mulk huquqlarini maj­buriy ravishda bekor qilish bilan bog‘liq munosabatlarni fuqarolik-huquqiy tartibga solish shakllarini tahlil qilish hamda mulk daxlsizligi prinsipini samarali amalga oshirish va uning namoyon bo‘lishining moddiy va ijtimoiy jihatlarini hisobga olgan holda, ushbu institutni takomillashtirish bo‘yicha ilmiy asos­langan tavsiyalar ishlab chiqish. Shuningdek, tadbirkorlik faoliyati erkinligini cheklash va xususiy mulk daxlsizligining buzilishi bilan bog‘liq amaliy misollar keltirilib, muammoli holatlarni bartaraf etishga doir yechimlar berilgan.

Iqtiboslar

1. Goshulyak V.V. Institut sobstvennosti v konstitutsionnom prave Rossii [The institution of property in the constitutional law of Russia]. Moscow, 2003, p. 72.

2. Kutafin O.E. Neprikosnovennost v konstitutsionnom prave Rossiyskoy Federatsii [Immunity in the constitutional law of the Russian Federation]. Moscow, Yurist, 2004, p. 245.

3. Patyulin V.A. Neprikosnovennost lichnosti kak pravovoy institut [Inviolability of the person as a legal institution]. Sovetskoye gosudarstvo i pravo – Soviet state and law, 1973, no. 11, p. 13.

4. Gadjiyev G.A. Konstitutsionnye osnovy sovremennogo prava sobstvennosti [Constitutional foundations of modern property rights]. Journal of Russian Law, 2006, no. 12, p. 18.

5. Mattei U., Suhanov Ye.A. Osnovnye polojeniya prava sobstvennosti [Basic Provisions of Ownership]. Moscow, 1999, pp. 208-209.

6. Kurdinovskiy V.I. Ob ogranicheniyah prava sobstvennosti na nedvijimoye imushhestvo po zakonu: (po russkomu pravu) [On restrictions on ownership of real estate by law: (according to Russian law)]. Odessa, 1904, pp. 81-82.

7. Kamyshanskiy V.P. Predely i ogranicheniya prava sobstvennosti [Limits and Restrictions of Ownership]. Volgograd, 2000, pp. 69-70.

8. Kamyshanskiy V.P. Konstitutsionnye ogranicheniya prava sobstvennosti [Constitutional restrictions on property rights]. Pravovye voprosy nedvijimosti – Legal issues of real estate, 2004, no. 2, p. 45.

9. Hess T. Ist «Nutzungseigentum» noch Eigentum? [Is “useful ownership” still property?]. PhD thesis. Marburg, 1976, p. 146.

10. Bernam U. Pravovaya sistema Soyedinennyh Shtatov Ameriki [Legal system of the United States of America]. Moscow, Novaya yustitsiya, 2006, p. 747.

11. Honore A.M. Ownership. Oxford Essays in Jurisprudence. Oxford, 1961, pp. 107-147.

12. Andreyev V.K. O prave chastnoy sobstvennosti v Rossii (kriticheskiy ocherk) [On the right of private property in Russia (a critical essay)]. Moscow, 2007, p. 21.

13. Voyevodin L.D. Konstitutsionnye prava i obyazannosti sovetskih grajdan [Constitutional rights and obligations of Soviet citizens]. Moscow, 1972, p. 101.

14. Anisimov A.P., Melihov A.I. Konstitutsionno-pravovoye regulirovaniye prava chastnoy sobstvennosti na zemelnye uchastki [Constitutional and legal regulation of the right of private ownership of land]. Volgograd, 2009, p. 63.

15. Besshtanko A.V. Konstitutsionno-pravovye osnovy chastnoy sobstvennosti v Rossiyskoy Federatsii [Constitutional and legal foundations of private property in the Russian Federation]. Abstract of PhD thesis. Yekaterinburg, 2002. - S. 8.

16. Malinovskaya V.M. Pravomernoye ogranicheniye konstitutsionnyh prav i svobod cheloveka i grajdanina v Rossiyskoy Federatsii [Lawful restriction of constitutional rights and freedoms of man and citizen in the Russian Federation]. Abstract of PhD thesis. Moscow, 2007, p. 7.

17. Kvitko A.F. Konstitutsionno-pravovye osnovy ogranicheniya prav i svobod cheloveka i grajdanina v Rossiyskoy Federatsii [Constitutional and legal foundations for restricting the rights and freedoms of man and citizen in the Russian Federation]. Abstract of PhD thesis. Moscow, 2007, p. 8.

18. Kommentariy k Konstitutsii RF [Commentary on the Constitution of the Russian Federation]. Ed. V.D. Karpovich. Moscow, 2002, p. 380.

Maslova V.I. Postanovleniye Konstitutsionnogo suda Rossiyskoy Federatsii ot 27.06.2001, № 11-P [Resolution of the Constitutional Court of the Russian Federation dated 27.06.2001, No. 11-P]. Rossiyskaya Gazeta, 2001, 4 July.

19. Determination of the Constitutional Court of the Russian Federation of December 1, 2005 No. 519-O on the refusal to accept for consideration the complaint of the citizen Golubka Sergey Alexandrovich for violation of his constitutional rights by subparagraph 1 of paragraph 1 of Article 7 of the Federal Law “On counteracting the legalization (laundering) of proceeds from crime and the financing of terrorism”. Reference legal system “Consultant Plus”.

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-02-18

Qanday Iqtibos Keltirish

TADBIRKORLIK FAOLIYATI SUBYEKTLARINING MULK HUQUQI DAXLSIZLIGI. (2026). YURISPRUDENSIYA, 2(3), 65-73. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/418