FRANSIYADA MULK HUQUQI HAMDA BOSHQA ASHYOVIY HUQUQLAR
Kalit so‘zlar:
corpus iuris civilis, ashyoviy huquq (iura in rem), shaxsiy huquq (iura ed rem), vindikatsion da’vo, negator da’vo, “numerus clauses” tamoyiliAnnotatsiya
Mazkur ilmiy tadqiqotda amaldagi Fransiya fuqarolik kodeksi bo‘yicha Fransiya fuqarolik huquqi ko‘rib chiqiladi. Maqolada feodal taqiq va cheklovlardan xoli yangi burjua huquqini shakllantirish uchun ashyoviy huquqlar, xususan, mulk huquqi va uni himoya qilish usullari, shuningdek, Rim huquqining ta’siri, inqilobiy qonunchiligi va kanon huquqini tartibga soluvchi normalar tahlil qilinadi. Bundan tashqari, Fransiya fuqarolik huquqining o‘ziga xosliklari, jumladan, xususiy huquqning institutsiyaviy xarakterda ekanligi va huquqdagi dualizm haqida tahlil olib borilgan. O‘zbekiston Respublikasi huquq tizimi Fransiya Respublikasining huquq tizimi bilan bir xil huquq oilasi nuqtayi nazaridan o‘xshash bo‘lsa ham, huquqning har bir mamlakat ijtimoiy hayoti va milliy qadriyatlariga moslashishini hisobga olib, ashyoviy huquqqa oid ayrim farqlar ham tahlil qilindi. Xususan, mamlakatimiz fuqarolik qonunchiligida mavjud bo‘lgan egalik qilish huquqi konsepsiyasi Fransiya Respublikasidan farq qilib, jismsiz ashyolar ham mulk deb e’tirof etilgani uchun bunday huquq mavjud emas, degan nazariya ham mavjud. Qolaversa, Fransiya Respublikasida qonuniy mulkka ega bo‘lish asoslari orasidagi egalik muddati, mulk huquqini qo‘lga kiritish nisbatan mulkdor manfaatlarini ko‘proq himoya qilgan holda, ko‘chmas mulkka nisbatan 30 yilni tashkil etib, agar faktik egallovchi insofli (good faith) harakat qilsa, bu muddatni qisqartiruvchi omil ekanligi ham o‘ziga xosliklaridan biri ekanligi o‘rganib chiqildi.
Iqtiboslar
1. Gordley, 1994, pp. 486–487.
2. Radonjic A. The abuse of ownership: a social justice perspective. European Property Law Journal, 2021, vol. 10, no. 2-3, pp. 263–276. DOI: 10.1515/eplj-2021-0013 SMASH/.
3. Zimmermann R. Roman Law, Contemporary Law, European Law. The Civilian Tradition Today, Oxford, Oxford University Press, 2001.
4. Decree of 11 August 1789 Abolishing the Feudal System, Arts. III, IV, V, IX and XI, Lévy & Castaldo, 2002, p. 433.
5. Akkermans B. The principle of numerus clausus in European property law. Maastricht University, 2008. DOI: 10.26481/dis.20081017ba/.
6. Tomsinov V.A. Stat’i o prave sobstvennosti v grazhdanskikh kodeksakh Frantsii i Germanii [Articles on the right of ownership in the civil codes of France and Germany]. Bulletin of Moscow University, 2007, Series Right, no. 11 (2), pp.108–110.
7. Présentation de l’ordre judiciaire [Presentation of the judiciary]. Available at: http://www.justice.gouv.fr/organisation-de-la-justice-10031/lordre-judiciaire-10033/.
8. Kakourova N.A. Imushhestvo i vidoizmeneniya sobstvennosti v grazhdanskom prave Frantsii v XIX veke [Property and modifications of property in French civil law in the 19th century]. Sibirskiy yuridicheskiy vestnik – Siberian Legal Bulletin, 2010, no. 2, pp. 8–14.
9. Carbonnier 2000, p. 129, critically see Derine, 1955, pp. 42–43.
10. Koryakin V.M. Grazhdanskoye pravo zarubezhnykh stran (kurs lektsiy v skhemakh) [Civil law of foreign countries (a course of lectures in diagrams)]. Мoscow, MIIT Law Institute, 2011.
11. Zwalve W.J. Hoofdstukken uit de Geschiedenis van het Europese Privaatrecht [Chapters from the History of European Private Law]. 2nd ed. Deventer, Kluwer, 2003.
12. Zimmermann R. Europeanization of Private Law. Eds. M. Reimann & R. Zimmermann. The Oxford Handbook of Comparative Law, Oxford, Oxford University Press, 2006, pp. 539–578.
13. Imomov N.F., Babajanova D.I. Xorijiy mamlakatlar fuqarolik huquqi: umumiy tavsif (ayrim mamlakatlar misolida) [Citizenship law of foreign countries: general description (on the example of some countries)]. Tashkent, TSUL, 2018, pp. 26–29.
14. Zokirov I.B. Fuqarolik huquqi [Civil rights]. Part I. Tashkent, TSUL, 2009, p. 58.
15. Long M., Weil P., Braibant G. et al. Les grands arrest de la jurispruden ce administrative [The major judgments of administrative case law]. 21st ed. Dalloz, 2017.
16. Seiller B. Droit administratif [Administrative law]. 6th ed. Flammarion, Champs University, 2016, vol. 1-2.
17. Plessis B. Droit adminstratif general [General administrative law]. Lexisnexis, 2016.
18. Yushkevich V.A. Napoleon Pervyy na poprishhe grazhdanskogo pravovedeniya i zakonodatel’stva [Napoleon the First in the field of civil jurisprudence and legislation]. Civilistic Studies: Civil Law Yearbook. Ed. B.L. Haskelberg. D.O. Tuzova. Moscow, 2006, iss. 57.
19. On Portalis see Derine 1955, p. 53 et seq.
20. Lévy & Castaldo, 2002, p. 432.
21. Zweigert & Kötz, 1998, p. 82.
22. Droits personnels and droits réels, Ketelaar, 1978, p. 18,
23. Terré & Simler, 1998, p. 107.

