IJODKOR MUALLIFNING ISH BERUVCHI YOKI BUYURTMACHI BILAN OʻZARO MUNOSABATLARIDA MUALLIFLIK HUQUQLARI USTUVORLIGINI HUQUQIY TAʼMINLASH MASALALARI
Kalit so‘zlar:
ijod erkinligi, ijodkor muallif, ish beruvchi, buyurtmachi, mehnat shartnomasi, ilmiy tadqiqot ishlari shartnomasi, mualliflik buyurtmasi shartnomasi, mutlaq huquqlar, ijodkor muallifning shaxsiy huquqlari, ijodkor muallifning mulkiy huquqlariAnnotatsiya
Mazkur ilmiy maqolada ijod erkinligi va u bilan bogʻliq ravishda ijodkor muallif huquqlarining mohiyati, fuqarolik muomalasida ularning dinamikasi tahlil etiladi. Muallif fikricha, ijod erkinligini inson huquq va erkinliklarining tarkibiy qismi sifatida konstitutsiyaviy islohotlar jarayonida yanada boyitish zaruriyati mavjud. Ijod erkinligi amalga oshirilganda, har doim fan, adabiyot, sanʼat asarlari, patent huquqi obyektlari yaratiladi, intellektual mulk obyektlari vujudga keladi. Ushbu obyektlar huquqiy muhofazaga layoqatli boʻlganda, ijodkor mualliflarda mutlaq huquqlarni olishga nisbatan ustuvorlik, afzallik mavjud. Bunday imtiyoz hatto intellektual mulk obyekti uchun ish beruvchi bilan tuzilgan mehnat shartnomasi yoxud buyurtmachi bilan tuzilgan fuqarolik shartnomasi asosida yaratilganda ham amal qilishi mumkin. Muallif uning xususiyatlarini tahlil etib, ularning huquqni qoʻllash va sud amaliyotida namoyon boʻlish mexanizmini shakllantirish boʻyicha oʻz takliflarini asoslab berishga harakat qiladi.
Iqtiboslar
1. Saidov A., Okyulov O. Nekotoryye aspekty pravovykh osnov usileniya zashchity prav i zakonnykh interesov sub’’yektov tvorcheskoy deyatel’nosti [Some aspects of the legal framework of strengthening the protection of the rights and legitimate interests of subjects of creative activity]. Proceedings on Intellectual Property, Moscow, 2022, pp. 28–44.
2. Filosofiya. Tvorchestvo. Kul’tura [Philosophy. Creation. Culture]. Saratov, Saratov State University, 1994, p. 25.
3. Nazarycheva A.I. Svoboda tvorchestva v sisteme lichnostnykh tsennostey [Freedom of creativity in the system of personal senses]. Available at: https://cyberleninka.ru/article/n/svoboda-i-tvorchestvo-v-sisteme-lichnostnyh-tsennostey/.
4. Falsafa asoslari [Foundations of philosophy]. Tashkent, Oʻqituvchi Publ., 1982, p. 50.
5. Inson huquqlari toʻgʻrisida Xalqaro Bill [International Bill of Human Rights]. Tashkent, Adolat Publ., 1992, pp.16–26.
6. On Amendments and Additions to the Constitution of the Republic of Uzbekistan. Draft Constitutional Law of the Republic of Uzbekistan. Xalq soʻzi – Folk word, 2022, June 25, , no. 132-133 (8194-8195), p. 3.
7. Gumerov L.A. Individual’noye dogovornoye regulirovaniye pravootnosheniy v nauchno-tekhnologicheskoy sfere [Individual contractual regulation of legal relations in the scientific and technological sphere]. Scientific notes of the Kazan branch of the Russian State University of Justice, 2021, vol. 17, pp. 3–8.
8. The Universal Declaration of Human Rights. Available at: https://constitution.uz/oz/pages/humanrights/.
9. Economic, social and cultural rights. National Center of the Republic of Uzbekistan on Human Rights website. Available at: https://nhrc.uz/oz/menu/itisodij-izhtimoij-va-madanij-uular/.
10. International Berne Convention on the Protection of Literary and Artistic Works. Available at: https://www.wipo.int/treaties/en/ip/berne/summary_berne.html/.
11. Bogustov A.A., Glonina V.N., Rozhkova M.A. et al. Tsivilisticheskaya kontseptsiya intellektual’noy sobstvennosti v sisteme rossiyskogo prava [Civilistic concept of intellectual property in the system of Russian law]. Еd. M.A. Rozhkova. Moscow, Statut Publ., 2018, 271 p.
12. Okyulov O. Fuqarolik kodeksi real voqelikni aks ettirmog‘i lozim [The Civil Code should reflect the realities]. Huquq – Law, 2020, no. 26 (1223), p. 7.
13. Okyulov O. Sud va huquqni qo‘llash amaliyotida adolat, insoflilik, oqilonalik tamoyillaridan foydalanishning metodologik masalalari [Methodological issues of the use of the principles of justice, fairness and reasonableness in judicial and law enforcement operations]. Yurist axborotnomasi – Lawyer’s Bulletin, 2020, рр. 55–63.
14. Okyulov O. Issues of increasing the influence of intellectual property law institutions on the development of innovation. Tashkent, Turon Zamin Ziyo Publ., 2016.
15. Okyulov O. Voprosy formirovaniya natsional’noy pravovoy sistemy bor’by protiv kul’turnogo piratstva [Issues of formation of the national legal system of combating cultural piracy]. Review of Law Sciences, 2020, no. 1, pp. 51–54. DOI: 10.24412/2181-1148-2020-1-51-54/

