ПРОБЛЕМЫ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ ПРАВОВОГО РЕГУЛИРОВАНИЯ СЕЛЬСКОХОЗЯЙСТВЕННОЙ СФЕРЫ

Авторы

Ключевые слова:

сельское хозяйство, субъект сельского хозяйства, кластер, фермерское хозяйство, субъекты предпринимательства, государственные органы, правовой статус, правовое регулирование

Аннотация

В статье проведён научный анализ проблем, связанных с правовым регулированием сферы сельского хозяйства. В частности, исследуется система правовых отношений между фермерскими хозяйствами и кластерами как основными субъектами аграрной сферы, их права и обязанности, правовой статус и ответственность, а также научно-теоретические взгляды учёных-юристов по данным вопросам. Наряду с этим анализируются нормы национального законодательства и законодательства Европейского союза, регулирующие сферу сельского хозяйства. Отмечается, что в национальной правовой доктрине недостаточно комплексно исследована правовая природа отношений, возникающих между фермерскими хозяйствами и кластерами, сохраняются случаи незаконного вмешательства государственных органов в деятельность указанных субъектов, отсутствует единый подход к определению правового статуса кластеров. Обосновывается необходимость усиления правовой защиты фермерских хозяйств, в частности создания эффективных правовых механизмов, направленных на гарантирование неприкосновенности их имущества. Сформулированы выводы о целесообразности принятия закона «О кластерах и кластерной деятельности», направленного на совершенствование правовых основ функционирования кластеров, а также о необходимости закрепления в нём понятия кластера, порядка организации и осуществления его деятельности, правового статуса, прав и обязанностей, состава учредителей кластеров и регулирования отношений между ними.

Библиографические ссылки

Bayer. (n.d.). Pozabotimsya o budushchem sel’skogo khozyaystva [Let us take care of the future of agriculture]. https://www.bayer.ru/ru/sustainability/nutrition

Clusterland. (2019, November 13). Klasternaya politika Evropy: Vchera i segodnya [Cluster policy of Europe: Yesterday and today]. https://clusterland.by/2019/11/13/klasternaya-politica-evropy

Food and Agriculture Organization of the United Nations [FAO]. (2019). Global forum of the UN decade of family farming 2019–2028 begins. https://www.fao.org/newsroom/detail/global-forum-of-the-un-decade-of-family-farming-2019-2028-begins/ru

Gazeta.uz. (2025, July 8). Oʻzbekiston BMTning oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti (FAO) Kengashiga saylandi [Uzbekistan elected to the Council of the UN Food and Agriculture Organization (FAO)]. https://www.gazeta.uz/uz/2025/07/08/fao/

Jumayev, N. X. (2023). Oziq-ovqat xavfsizligi va ovqatlanish sifati [Food security and quality of nutrition]. https://parliament.gov.uz/oz/articles/1681

Krupsky, D. M. (2016). Klastery, klasternoe razvitie, klasternaya politika v Respublike Belarus: Evolyutsiya vzglyadov, realnaya praktika, tendentsii i perspektivy [Clusters, cluster development and cluster policy in the Republic of Belarus: Evolution of views, real practice, trends and prospects]. Ekonomika i banki [Economy and banks], 2, 87–96.

Larionova, N. A. (2007). Klasternyy podkhod v upravlenii konkurentosposobnostyu regiona [Cluster approach in managing regional competitiveness]. Ekonomicheskiy vestnik RGU [Economic Bulletin of RSU], 1, 182.

Oqyulov, O., & Xolbayev, S. B. (2022). Xoʻjalik subyektlarining yangi tashkiliy-huquqiy shakli sifatida klasterlar: voqelik va istiqbollar [Clusters as a new organizational and legal form of economic entities: Reality and prospects]. Tashkent: TSUL Publ.

Republic of Uzbekistan. (2004). Fermer xoʻjaligi toʻgʻrisidagi qonun [Law of the Republic of Uzbekistan “On farming enterprises”]. https://lex.uz/acts/275195

President of the Republic of Uzbekistan. (2023, December 12). Qishloq xoʻjaligida erkin bozor munosabatlarini yanada rivojlantirishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida (PF–205-son Farmoni) [On additional measures to further develop free market relations in agriculture (Presidential Decree No. PF–205)]. https://lex.uz/uz/docs/6692968

Ministry of Agriculture of the Republic of Uzbekistan. (2023). Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligining yillik hisoboti: Erishilgan natijalar, tahlillar va tendensiyalar [Annual report of agriculture of Uzbekistan: Achieved results, analyses and trends]. https://www.agro.uz/wp-content/uploads/2024/03/agriculture-annual-report-2023

Porter, M. E. (2006). Konkurentsiya [Competition]. Moscow: Williams.

Samostrokova, E. S. (2012). Klassifikatsiya klasterov predpriyatiy [Classification of enterprise clusters]. Molodoy uchenyy [Young Scientist], 1, 141.

Vignola, R., Harvey, C. A., Bautista-Solis, P., Avelino, J., Rapidel, B., Donatti, C., & Martinez, R. (2015). Ecosystem-based adaptation for smallholder farmers: Definitions, opportunities and constraints. Agriculture, Ecosystems & Environment, 211, 126–132.

Wikipedia. (n.d.). Klaster [Cluster]. https://ru.wikipedia.org/wiki/Кластер

Xolbayev, S. B. (2020). Klasterlik faoliyatiga oid milliy qonunchilikning ahamiyati va uni rivojlantirish zaruriyati [The importance of national legislation on cluster activity and the need for its development]. Tashkent: TSUL Publ.

Опубликован

2026-04-06

Выпуск

Раздел

Articles

Как цитировать

ПРОБЛЕМЫ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ ПРАВОВОГО РЕГУЛИРОВАНИЯ СЕЛЬСКОХОЗЯЙСТВЕННОЙ СФЕРЫ. (2026). Юриспруденция, 6(1), 74-82. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/725