Qishloq xoʻjaligi sohasini huquqiy tartibga solishni takomillashtirish muammolari

Mualliflar

Kalit so‘zlar:

qishloq xoʻjaligi, qishloq xoʻjaligi subyekti, klaster, fermer xoʻjaligi, tadbirkorlik subyektlari, davlat organlari, huquqiy maqom, huquqiy tartibga solish

Annotatsiya

Ushbu maqolada qishloq xoʻjaligi sohasini huquqiy tartibga solish bilan bogʻliq muammolar ilmiy tahlil qilingan. Xususan, qishloq xoʻjaligi sohasining asosiy subyektlari hisoblangan fermer xoʻjaliklari va klasterlar oʻrtasidagi huquqiy munosabatlar tizimi, ushbu subyektlarning huquq va majburiyatlari, ularning huquqiy maqomi va javobgarligi toʻgʻrisida huquqshunos olimlar bildirgan ilmiy-nazariy qarashlar, shuningdek, qishloq xoʻjaligi sohasiga oid Yevropa Ittifoqi va milliy qonunchilik normalari tahlil qilingan. Milliy huquq doktrinasida fermer xoʻjaliklari va klasterlar oʻrtasida yuzaga keladigan munosabatlarning huquqiy tabiati har tomonlama tadqiq etilmagani, ushbu subyektlar faoliyatiga davlat organlarining noqonuniy aralashishlari mavjudligi, klasterlar huquqiy maqomiga nisbatan yagona yondashuvning shakllanmagani, fermer xoʻjaliklari huquqiy himoyasini kuchaytirish, xususan, ularning mol-mulki daxlsizligini kafolatlashga qaratilgan samarali huquqiy mexanizmlarni yaratish lozimligi toʻgʻrisida fikrlar bildirilgan. Klasterlar faoliyatining huquqiy asoslarini takomillashtirishga qaratilgan “Klasterlar va klaster faoliyati toʻgʻrisida”gi qonunni qabul qilish, shuningdek, ushbu qonunda klaster tushunchasi, uning faoliyatini tashkil etish va amalga oshirish tartib-taomillari, huquqiy maqomi, huquq va majburiyatlari, shuningdek, klaster taʼsischilari tarkibini belgilash va ular oʻrtasidagi munosabatlarni tartibga solish boʻyicha xulosalar ishlab chiqilgan.

Iqtiboslar

Bayer. (n.d.). Pozabotimsya o budushchem sel’skogo khozyaystva [Let us take care of the future of agriculture]. https://www.bayer.ru/ru/sustainability/nutrition

Clusterland. (2019, November 13). Klasternaya politika Evropy: Vchera i segodnya [Cluster policy of Europe: Yesterday and today]. https://clusterland.by/2019/11/13/klasternaya-politica-evropy

Food and Agriculture Organization of the United Nations [FAO]. (2019). Global forum of the UN decade of family farming 2019–2028 begins. https://www.fao.org/newsroom/detail/global-forum-of-the-un-decade-of-family-farming-2019-2028-begins/ru

Gazeta.uz. (2025, July 8). Oʻzbekiston BMTning oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti (FAO) Kengashiga saylandi [Uzbekistan elected to the Council of the UN Food and Agriculture Organization (FAO)]. https://www.gazeta.uz/uz/2025/07/08/fao/

Jumayev, N. X. (2023). Oziq-ovqat xavfsizligi va ovqatlanish sifati [Food security and quality of nutrition]. https://parliament.gov.uz/oz/articles/1681

Krupsky, D. M. (2016). Klastery, klasternoe razvitie, klasternaya politika v Respublike Belarus: Evolyutsiya vzglyadov, realnaya praktika, tendentsii i perspektivy [Clusters, cluster development and cluster policy in the Republic of Belarus: Evolution of views, real practice, trends and prospects]. Ekonomika i banki [Economy and banks], 2, 87–96.

Larionova, N. A. (2007). Klasternyy podkhod v upravlenii konkurentosposobnostyu regiona [Cluster approach in managing regional competitiveness]. Ekonomicheskiy vestnik RGU [Economic Bulletin of RSU], 1, 182.

Oqyulov, O., & Xolbayev, S. B. (2022). Xoʻjalik subyektlarining yangi tashkiliy-huquqiy shakli sifatida klasterlar: voqelik va istiqbollar [Clusters as a new organizational and legal form of economic entities: Reality and prospects]. Tashkent: TSUL Publ.

Republic of Uzbekistan. (2004). Fermer xoʻjaligi toʻgʻrisidagi qonun [Law of the Republic of Uzbekistan “On farming enterprises”]. https://lex.uz/acts/275195

President of the Republic of Uzbekistan. (2023, December 12). Qishloq xoʻjaligida erkin bozor munosabatlarini yanada rivojlantirishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida (PF–205-son Farmoni) [On additional measures to further develop free market relations in agriculture (Presidential Decree No. PF–205)]. https://lex.uz/uz/docs/6692968

Ministry of Agriculture of the Republic of Uzbekistan. (2023). Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligining yillik hisoboti: Erishilgan natijalar, tahlillar va tendensiyalar [Annual report of agriculture of Uzbekistan: Achieved results, analyses and trends]. https://www.agro.uz/wp-content/uploads/2024/03/agriculture-annual-report-2023

Porter, M. E. (2006). Konkurentsiya [Competition]. Moscow: Williams.

Samostrokova, E. S. (2012). Klassifikatsiya klasterov predpriyatiy [Classification of enterprise clusters]. Molodoy uchenyy [Young Scientist], 1, 141.

Vignola, R., Harvey, C. A., Bautista-Solis, P., Avelino, J., Rapidel, B., Donatti, C., & Martinez, R. (2015). Ecosystem-based adaptation for smallholder farmers: Definitions, opportunities and constraints. Agriculture, Ecosystems & Environment, 211, 126–132.

Wikipedia. (n.d.). Klaster [Cluster]. https://ru.wikipedia.org/wiki/Кластер

Xolbayev, S. B. (2020). Klasterlik faoliyatiga oid milliy qonunchilikning ahamiyati va uni rivojlantirish zaruriyati [The importance of national legislation on cluster activity and the need for its development]. Tashkent: TSUL Publ.

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-04-06

Qanday Iqtibos Keltirish

Qishloq xoʻjaligi sohasini huquqiy tartibga solishni takomillashtirish muammolari. (2026). YURISPRUDENSIYA, 6(1), 74-82. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/725