JINOYAT-PROTSESSUAL EHTIYOT CHORASI SIFATIDA UY QAMOG‘I TUSHUNCHASI VA HUQUQIY MOHIYATI

Mualliflar

Kalit so‘zlar:

jinoyat protsessi, ehtiyot chora, uy qamog‘i, taqiqlar (cheklovlar)

Annotatsiya

Milliy qonunchiligimizga ko‘ra, uy qamog‘i boshqa jinoyat-protsessual ehtiyot choralariga nisbatan yangi huquqiy institut hisoblanadi. Mazkur maqolada muallif tomonidan jinoyat-protsessual ehtiyot choralarining umumiy tavsifi, ehtiyot chorasi sifatida uy qamog‘i tushunchasi, uning huquqiy elementlari hamda mazmun-mohiyatining ilmiy-nazariy jihatlari xorijiy mutaxassislar va mahalliy tadqiqotchilar fikrlarini qiyosiy tahlil qilish orqali atroflicha yoritib berilgan. Shuningdek, maqolada uy qamog‘i ehtiyot chorasini tayinlash tartibini belgilovchi xorijiy hamda milliy qonunchilik va qonunosti normalari asosida huquqni qo‘llash amaliyotida yuzaga kelgan muammolar bayon etilib, ularni bartaraf etish bo‘yicha xulosa va takliflar keltirilgan. Jinoyat sodir etgan yoxud uni sodir etishda gumonlanayotgan shaxsga nisbatan dastlabki tergov yoki sud jarayonida qamoqqa olish tariqasidagi ehtiyot chorasini tanlash uchun qonuniy asoslar mavjud bo‘lsa-da, uning yoshi, sog‘lig‘i holati, oilaviy ahvoli va boshqa holatlarni inobatga olgan holda, insoniylik nuqtayi nazaridan uni qamoqqa olish maqsadga nomuvofiq deb topilgan taqdirdagina ehtiyot chorasi sifatida uy qamog‘i qo‘llanadi. Lekin shaxs belgilangan tartibga rioya qilmasdan o‘ziga berilgan yengillikni suiiste’mol qilsa, unga nisbatan qamoqqa olish tariqasidagi ehtiyot chorasi tayinlanadi. Shu boisdan huquqni qo‘llovchi, birinchi navbatda, ya’ni ehtiyot chorasi sifatida qamoqqa olish o‘rniga uy qamog‘ini tanlashda, ehtiyot chorasi sifatida qamoqni qo‘llash asosi va uni tanlashda inobatga olinadigan holatlarni aniq farqlashi lozim.

Iqtiboslar

1. To‘laganova G.Z. Uy qamog‘i: uni qo‘llash zaruriyati [House arrest: the need to apply it]. Huquq va burch – Right and Duty, 2015, vol. 01 (109), p. 29.

2. Buryakov A.D. Mery presecheniya v sovetskom ugolovnom protsesse [Measures of restraint in the Soviet criminal process]. PhD thesis. Мoscow, 1967, pp. 15–17.

3. Hidoyatov B.B., Safarov J.I., Astanov I.R. Dastlabki tergovda shaxs huquq va erkinliklarini cheklashning ayrim jihatlari [Some aspects of restriction of individual rights and freedoms in the preliminary investigation]. Tashkent, TSUL Publ., 2008, p. 45.

4. Kovriga Z.F. Ugolovno-protsessual’noye prinuzhdeniye [Criminal procedural coercion]. Voronezh, 1975, p. 104.

5. Manayev YU.V., Posnik B.C., Smirnov V.V. Primeneniye mer presecheniya sledovatelem [Application of measures of restraint by the investigator]. Volgograd, 1976, p. 53.

6. Aleksandrovich S.V. Domashniy arest kak mera presecheniya v ugolovnom protsesse Rossiyskoy Federatsii [House arrest as a measure of restraint in the criminal process of the Russian Federation]. PhD thesis. Kaliningrad, 2009, p. 670.

7. O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksiga sharhlar [Comments on the Criminal Procedure Code of the Republic of Uzbekistan]. Ed. G. Abdumazhidov. Tashkent, TSIL Publ., 2009, pp. 380–421.

8. O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksiga sharhlar [Comments on the Criminal Procedure Code of the Republic of Uzbekistan]. Tashkent, Academy of Internal Affairs of the Republic of Uzbekistan, 1999, p. 347.

9. Ugolovno-protsessual’nyy kodeks Respubliki Belarus’ [Criminal Procedural Code of the Republic of Belarus]. 1999, June 24. Gazette of the National Assembly of the Republic of Belarus, 1999, no. 28-29, p. 433.

10. Gulyakevich M.S. Aktual’nyye problemy primeneniya domashnego aresta v Rossiyskoy Federatsii [Actual problems of application of house arrest in the Russian Federation]. Russian Investigator, 2006, no. 11, p. 8.

11. Ugolovno-protsessual’nyy kodeks Rossiyskoy Federatsii (Obshchaya chast’) [Criminal Procedural Code of the Russian Federation (General part)]. Project. State Legal Department of the President of the Russian Federation. Moscow, Russian Justice, 1994, 96 p.

12. Ugolovno-protsessual’nyy kodeks Rossiyskoy Federatsii [Criminal Procedural Code of the Russian Federation]. Project. Moscow, Research Institute of Problems of Strengthening Law and Order under the General Prosecutor’s Office of the Russian Federation, 1994, 235 p.

13. Ugolovno-protsessual’nyy kodeks Rossiyskoy Federatsii [Criminal Procedural Code of the Russian Federation]. Project. Мoscow, 1997, p. 270.

14. Tkacheva N.V. Mery presecheniya, ne svyazannyye s zaklyucheniyem pod strazhu, v ugolovnom protsesse Rossii [Measures of restraint not related to detention in the criminal process of Russia]. 2004, p. 159.

15. Dal’ V. Tolkovyy slovar’ zhivogo Velikorusskogo yazyka [Explanatory dictionary of the living Great Russian language]. Moscow, State Publishing House of Foreign and National Dictionaries, 1955, vol. 1, p. 22.

16. Ovchinnikov Y.G. Domashniy arest kak mera presecheniya v ugolovnom protsesse [House arrest as a measure of restraint in criminal proceedings]. Abstract of PhD thesis. Omsk, 2006, p. 6.

17. Saltikov Y.V. Domashniy arest v rossiyskom ugolovnom protsesse [House arrest in the Russian criminal process]. Abstract of PhD thesis. Yekaterinburg, 2007, p. 13.

18. To‘laganova G.Z. Jinoyat protsessida protsessual majburlov va uning o‘ziga xos xususiyatlari [Procedural coercion in criminal proceedings and its characteristics]. Doctor’s degree dissertation. Tashkent, 2009, p. 177.

19. O‘zbek tilining izohli lug‘ati [An explanatory dictionary of the Uzbek language]. Tashkent, National Encyclopedia of Uzbekistan State scientific publ. house, 2006, p. 271.

20. Rustamboyev M.H. O‘zbekiston Respublikasi jinoyat huquqi kursi [Course of criminal law of the Republic of Uzbekistan]. Tashkent, Ilm Ziyo Publ., 2011, vol. 2, p. 51.

21. Jinoyat protsessi (Umumiy qism) [Criminal procedure (General part)]. Ed. F. Inogomzhonova. Tashkent, TSIL Publ., 2008, p. 463.

22. Criminal Code of the Russian Federation [Criminal Code of the Russian Federation]. Approved by the Federal Law of the Russian Federation of 1996, June 13, No. 63-FZ (as of July 24, 2009). Consultant Plus, ATP.

23. Rustamboyev M.H. O‘zbekiston Respublikasi jinoyat huquqi kursi [Course of criminal law of the Republic of Uzbekistan]. Tashkent, Ilm Ziyo Publ., 2011, vol. 3, p. 211.

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-02-18

Qanday Iqtibos Keltirish

JINOYAT-PROTSESSUAL EHTIYOT CHORASI SIFATIDA UY QAMOG‘I TUSHUNCHASI VA HUQUQIY MOHIYATI. (2026). YURISPRUDENSIYA, 3(2), 152-162. https://yurisprudensiya.tsul.uz/index.php/yurisprudensiya/article/view/544