OʻZBEKISTONDA RAQAMLI MEROS VA UNING HUQUQIY MUAMMOLARI
Kalit so‘zlar:
raqamli meros, kriptovalyuta, tokenlar, kriptoaktivlar, Web 2.0 platformasi, raqamli mulk, ijtimoiy media, Big Data, raqamli aktiv, akkauntAnnotatsiya
Ushbu maqolada bugungi kunda Oʻzbekistonda meros bilan bogʻliq huquqiy tizimni raqamlashtirish masalalari, ularni tartibga soluvchi huquqiy normativ hujjatlar va ularning tasnifi, kriptovalyutalar, raqamli mulklar hamda meros bilan bogʻliq huquqiy qarama-qarshiliklar, raqamli hujjatlar va parollar uchun kirish toʻsiqlari, ijtimoiy media va Web 2.0 hisobini meros qilib olish muammolari oʻrganiladi. Shuningdek, jismoniy shaxsning shaxsiy hayoti toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, telefon suhbatlarini, pochta, telegraf va boshqa xabarlarini uning roziligisiz toʻplash, saqlash, qayta ishlash, tarqatish va ulardan foydalanish, shuningdek, qonun hujjatlarining buzilishiga daxldor maʼlumotlarni himoya qilish bilan bogʻliq tavsiyalar ishlab chiqilgan. Meros munosabatlarida raqamli huquqlar, raqamli mulk va raqamli merosning meros huquqi obyekti sifatidagi oʻrni va ahamiyati bilan bogʻliq aniq huquqiy taklif va tavsiyalar, vasiyatnoma hamda merosning yuridik kuchi nisbatini aniq belgilovchi normalarni tartibga solish bilan bogʻliq tavsiyalar, raqamli mulklarning (kriptovalyuta, tokenlar, kriptoaktivlar) meros munosabatlarida vasiyatnomaning predmeti sifatidagi oʻziga xos xususiyatlariga oid taklif va tavsiyalar, ishonchli boshqaruvdagi meros obyektlari bilan bogʻliq javobgarlik masalalari, ishonchli boshqaruvda raqamli nazorat, Oʻzbekistonda ishonchli boshqaruvni rivojlantirish istiqbollariga oid amaliy takliflar berilgan.
Iqtiboslar
1. Ilhomov S. Kriptovalyuta munosabatlarini huquqiy tartibga solish: xorijiy tajriba va uni qoʻllash imkoniyatlarini tahlil qilish [Legal regulation of cryptocurrency relations: analysis of foreign experience and opportunities for its application]. Huquq fanlari sharhi – Law Review, 2020, no. 2. DOI: 10.26739/2518-1545-2020-2-3
2. Davletboyeva M. Oʻzbekistonda kriptovalyutalar aylanmasini huquqiy tartibga solish [Legal regulation of cryptocurrency circulation in Uzbekistan]. Austrian Journal of Humanities and Social Sciences, 2021, no. 5-6. Available at: https://scivis.ifj.edu.pl/index.php/ajhss/article/view/779
3. Otabekova L. Raqamli pul muomalasini huquqiy tartibga solish muammolari [Problems of legal regulation of digital money circulation]. Austrian Journal of Humanities and Social Sciences, 2022, no. 1-2. Available at: https://scivis.ifj.edu.pl/index.php/ajhss/article/view/1507
4. Digital Asset Inheritance Model for Online Person Delivery After Death. Available at: www.springer.com
5. Otabekova L. Oʻzbekistonda raqamli iqtisodiyot aylanmasini huquqiy tartibga solish [Legal regulation of digital economy circulation in Uzbekistan]. Huquq fanlari sharhi – Law Review, 2021, no. 2. Available at: https://superior.reviewlp.com/issue-2-2021/legal-regulation-of-digital-economy-turnover-in-uzbekistan/
6. Patti F.P., Bartolini F. The title of the paper is “Digital inheritance and post mortem data protection: The Italian reform”. European Review of Private Law (ERPL), Forthcoming Bocconi Legal Studies Research Paper, 2019, June 3, no. 3397974, p. 12.
7. Kolk K.-A . Digital inheritance in the European Union Bachelorʼs thesis. Programm HAJB. Tallinn, Tallinn University of Technology, School of Business and Governance, 2020.
8. Camardi C. Which could imply that its effects are to cease upon the death of the principal. Dir. inf., 2018, p. 92.
9. Alimov S. Oʻlimdan keyin raqamli maxfiylikni himoya qilish: Oʻzbekiston uchun muammolar va imkoniyatlar [Protecting Digital Privacy After Death: Challenges and Opportunities for Uzbekistan]. Oʻzbekiston qonunchiligi sharhi – Review of the Legislation of Uzbekistan, 2020, vol. 12 (1), pp. 78–92.
10. Lodder A.R., Ernesaks T.S. (Eds.). Enforcing privacy: Regulatory, legal and technological approaches. Springer, 2013.
11. Regulation (EU) 2016/679 of the European Parliament and of the Council of 27 April 2016 on the protection of natural persons with regard to the processing of personal data and on the free movement of such data, and repealing Directive 95/46/EC. General Data Protection Regulation. Official Journal of the European Union (OJ), 2016, L 119/1.
12. Provisions for the adaptation of national legislation to the provisions of Regulation (EU) 2016/679 of the European Parliament and of the Council. Legislative decree 10 August 2018, no. 101. Relating to the protection of natural persons with regard to the processing of personal data, as well as the free movement of such data and repealing Directive 95/46/EC. General Data Protection Regulation. Official Journal of the European Union (OJ), 2018, April 9, General Series, no. 205.
13. Magnini V.P. The right to be forgotten: Ethical and legal issues. Digital ethics: Rhetoric and ethics for a technological age. Lexington Books, 2019.
14. Karimov J. Oʻzbekistonning meros huquqi konsepsiyasida raqamli aktivlar uchun standart saqlanish qoidalari [Standard preservation rules for digital assets in the concept of inheritance law of Uzbekistan]. Eurasian Law Journal, 2022, vol. 11 (2), pp. 43–57. DOI: 10.31857/jel.11.2.3
15. Abdurahmonov S. Oʻzbekistonda raqamli meros boʻyicha xabardorlikni oshirish: muammolar va strategiyalar [Raising awareness of digital heritage in Uzbekistan: challenges and strategies]. Digital Legacy Planning, 2022, vol. 14 (3), pp. 25–39. DOI: 10.5281/jdlp.2022.14.3.25
16. Kamolova S. Oʻzbekistonning raqamli meros tizimini mustahkamlash: siyosat boʻyicha tavsiyalar [Strengthening Uzbekistan’s Digital Heritage System: Policy Recommendations]. Digital Rights Law Review, 2023, vol. 6 (1), pp. 95–112. DOI: 10.7591/drlr.2023.6.1.0095
17. Zokirov S. Raqamli evolyutsiya bilan hamqadam: Oʻzbekistonning raqamli meros konsepsiyasini monitoring qilish [Keeping pace with digital evolution: monitoring Uzbekistan’s digital heritage concept]. Central Asia Law Journal, 2022, vol. 9 (2), pp. 103–119. DOI: 10.47095/calj.v9i2.2035
