KONSTITUTSIYANING TOʻGʻRIDAN TOʻGʻRI AMAL QILISHI TUSHUNCHASINING YURIDIK TAHLILI
Kalit so‘zlar:
Konstitutsiya, qonun ustuvorligi, oliy yuridik kuch, toʻgʻridan toʻgʻri amal qilish, normativ-huquqiy hujjatlar, Konstitutsiyaviy sud, konstitutsiyaviy muhofazaAnnotatsiya
Mazkur maqolada Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining yuridik kuchi masalasi koʻrib chiqiladi. Konstitutsiyaning oliy yuridik kuchi uni boshqa hujjatlardan ajratib turadigan alohida huquqiy xususiyatdir. Bu Konstitutsiya normalari boshqa qonunlardan, asosan ijro hokimiyati hujjatlaridan hamisha ustun ekanligidadir; qonunlar va qonunosti hujjatlari Konstitutsiyada nazarda tutilgan organlar tomonidan va unda belgilangan tartibda qabul qilinishi kerak; agar qonun Konstitutsiyaga zid boʻlsa, u bekor qilinadi yoki unga muvofiqlashtiriladi. Mamlakatimizning asosiy qonuni oliy yuridik kuchga ega, toʻgʻridan toʻgʻri amal qiladi va Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida qoʻllanadi. Aynan mana shu qoida konstitutsiyaviy normalardan haqiqiy huquqiy qoʻllash uchun foydalanish mumkinligini koʻrsatadi. Konstitutsiyaning bevosita taʼsiri – huquqiy munosabatlarni bevosita tartibga solish va sudlarda ishlarni konstitutsiyaviy qoidalar va normalar asosida hal qilish qobiliyatidir. Zamonaviy voqelik sharoitida har qanday konstitutsiya bitta muhim xususiyatga – toʻgʻridan toʻgʻri kuchga ega boʻlishi kerak.
Iqtiboslar
1. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini taʼminlash – yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. /Oʻzbekiston respublikasining saylangan Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganining 24 yilligiga bagʻishlangan tantanali marosimdagi maʼruzasi. 07.12.16. [Ensuring the rule of law and human interests is the guarantee of the countryʼs development and peopleʼs well-being. /Speech of the elected President of the Republic of Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev at the solemn ceremony dedicated to the 24th anniversary of the adoption of the Constitution of the Republic of Uzbekistan]
2. Jutta Limbach, The Concept of the Supremacy of the Constitution, 64 mod. l. rev. 1, 7 (2001).
3. Kojoxin B.I. Nekotorыe osobennosti realizatsii rossiyskoy Konstitutsii / [Some features of the implementation of the Russian Constitution]. Bulletin of St. Petersburg University. Series 6. Philosophy, political science, sociology, psychology, law. – 1996. – Issue. 2. – pp. 87–93.
4. Vengerov A.B. Teoriya gosudarstva i prava: ucheb. [dlya yurid. vuzov] / A.B. Vengerov. – 5-ye izd., ster. – M.: Omega-L, 2008. – 608 s. [Theory of state and law: textbook..] [for legal universities] / A.B. Vengerov. – 5th ed., – M.: Omega-L, 2008. – 608 p.
5. Sh. Zulfiqorov. “Konstitutsiyaning asosiy kuchi, uning toʻgʻridan – toʻgʻri ishlashidir!” https://darakchi.uz/uz/164822[“The main strength of the constitution is its direct operation!”].
