KONSTITUTSIYADA MULK HUQUQINING IFODALANISHI

Mualliflar

Kalit so‘zlar:

konstitutsiya, inson va fuqaro, mulk, huquq, daxlsizlik, egalik qilish, foydalanish, tasarruf etish, kafolat

Annotatsiya

Konstitutsiya mamlakatning asosiy qonunidir. Unda inson va fuqarolarning mulkka egalik qilish, mulkning daxlsizligi huquqi kafolatlanadi. Bu kafolatlar esa, oʻz navbatida, aniq ishlaydigan va taʼminlanishi shubha ostiga olinmaydigan hamda qoʻllovchilar tomonidan har xil talqin etilmaydigan boʻlishi zarur. Aynan mana shunday kafolatlargina inson va fuqarolarning konstitutsiyaga, qonunlarga hamda davlatga boʻlgan ishonchini oshiradi. Mulk huquqining kafolati qonunlar bilan taʼminlanishi lozim. Oʻzbekistonda amalga oshirilayotgan konstitutsiyaviy islohotlarda mulk huquqi va uning taʼminlanishiga oid konstitutsiyaviy normalarni takomillashtirish ustuvor vazifalardan sanaladi. Shu sababli mulkning daxlsizligi qonunda belgilangan asoslar va tartibda sudning qaroriga koʻra oldindan toʻliq va adolatli haq toʻlash yoʻli bilan mulkdor begonalashtirilishi mumkinligi qoidasini konstitutsiyada qatʼiy belgilashning ilmiy-amaliy jihatlarini tadqiq etish oʻrinlidir. Qolaversa, mulk uning sohibiga nafaqat huquq, balki muayyan masʼuliyat yuklashi, bunda mulkdor mulkdan foydalangan jamiyat manfaatlari uchun ham harakat qilishiga oid qoidalarni konstitutsiyada ifodalash dolzarbdir. Shuningdek, maqolada xususiy mulk himoyasini kuchaytirish, bunda xususiy mulk davlat tomonidan emas, balki qonun bilan himoya qilinishi va kafolatlanishiga oid normalarni belgilash zarurligi ta’kidlangan.

Iqtiboslar

1. Oʻzbek tilining izohli lugʻati. “M” harfi [An explanatory dictionary of the Uzbek language. The letter “M”]. Available at: https://ziyouz.uz/durdona-toplamlar/uzbek-tilining-izohli-lugati/.

2. Navoiy A. Tarixi muluki ajam. Available at: https://e-tarix.uz/milliyat-insholari/621-navoiy.html/.

3. Saidov A.Kh. Pravo sobstvennosti v Respublike Uzbekistan [Ownership in the Republic of Uzbekistan]. Journal of Russian Law, 2006, no. 12 (120), pp. 66–81. Available at: https://cyberleninka.ru/article/n/pravo-sobstvennosti-v-respublike-uzbekistan/.

4. Render M.M. The concept of property. University of Pittsburgh law review, 2017, Summer, vol. 78, pp. 439–492.

5. Carpenter K., Katyal S., Riley A. In defense of property. Yale Law Journal, 2009, no. 18, pp. 1022–1125.

6. Hart H.L.A.. The concept of law. 3rd ed. Oxford, England, Clarendon Press, 2012. Original work publ. 1961.

7. Claeys E.R. Use and the function of property. The American Journal of Jurisprudence, 2018,

no. 63 (2), pp. 221–258.

8. Zambon A. Property: a conceptual analysis. Available at: https://journals.openedition.org/revus/5208#ftn11/.

9. Morriss A. The economics of property rights. 2007, March. Available at: http://www.thefreemanonline.org/features/the-economics-of-property-rights/.

10. Osnovnoy zakon Federativnoy Respubliki Germanii. [Basic Law of the Federal Republic of Germany]. Federal Republic of Germany. Constitution and legislative acts. Ed. Yu.P.Uryasa. Munchen, Progress, 1991.

11. Baur J., Stürner R. Sachenrecht [Property law]. Munchen, 2009, p. 393.

12. Konstitutsiya Respubliki Polshi [Constitution of the Republic of Poland]. Available at: https://legalns.com/download/books/cons/poland.pdf/.

13. Konstitutsiya Shveytsarii [Constitution of Switzerland]. Available at:https://legalns.com/download/books/cons/switzerland.pdf/.

14. Konstitutsiya Korolevstva Niderlandov [Constitution of the Kingdom of the Netherlands]. Available at: https://legalns.com/download/books/cons/netherlands.pdf/.

15. Konstitutsiya Finlyandii [Constitution of Finland]. Available at:https://legalns.com/download/books/cons/finland.pdf/.

16. Imomov N.F. Yuridik shaxs mohiyatining fuqarolik-huquqiy talqini (nazariy masalalar) [Civil-legal interpretation of the essence of a legal entity (theoretical issues)]. Tashkent, TSUL, 2017, p. 150.

17. Konstitutsiya RF s izmeneniyami 2022 goda [The Constitution of the Russian Federation as amended in 2022]. Available at:http://duma.gov.ru/news/55446/.

18. Konstitutsiya Respubliki Kazakhstan [Constitution of the Republic of Kazakhstan]. Available at:https://www.akorda.kz/ru/official_documents/constitution/.

19. Konstitutsiya Azerbaydzhanskoy Respubliki [Constitution of the Republic of Azerbaijan]. Available at:https://mincom.gov.az/ru/view/pages/13/.

20. Semenov Yu.I. Ekonomika kak bazis obshhestva: obshhiy kategorial’nyy apparat [Economy as the basis of society: general categorical apparatus]. Philosophy and society, 2014, no. 1, p. 73.

21. Brożek B. On tû-tû. Revu. Journal for Constitutional Theory and Philosophy of Law, 2015, no. 27, pp. 15–23. DOI: 10.4000/revus.3426/.

22. Sukhanov Ye.A. Pravo sobstvennosti v sovremennoy Rossii: neskol’ko printsipial’nykh tezisov [Ownership in modern Russia: a few fundamental theses]. Russia and the Modern World, no. 3, 2001, pp. 102–108. Available at: https://cyberleninka.ru/article/n/pravo-sobstvennosti-v-sovremennoy-rossii-neskolko-printsipialnyh-tezisov/.

23. Baratov M.X. Fuqarolik-huquqiy munosabatlarda davlat ishtirokining nazariy va amaliy muammolari [Theoretical and practical problems of state participation in civil-legal relations]. Doctor’s degree dissertation. Tashkent, 2008, p. 38.

24. Bell A., Parchomovsky G. A theory of property. Cornell L. Rev., 2005, vol. 90, pp. 531–531.

25. Merrill T.W., Smith H.E. Optimal standardization in the law of property: the numerus clausus principle. Yale L.J., vol. 110, no. 1, p. 200.

26. Davidson N.M. Standardization and pluralism in property law. Vand. L. Rev., 2008, vol. 61,

pp. 1597–1598.

27. Dukeminier J., Krier J.E., Alexander G.S., Schill M.H. Property. 2010, p. 197.

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-02-18

Qanday Iqtibos Keltirish